AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASINDAN AVROPA İTTİFAQI ÖLKƏLƏRİNƏ İXRAC EDİLƏN ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARININ, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞİRƏLƏRİNİN KEYFİYYƏTİNƏ NƏZARƏTİN HƏYATA KEÇİRİLMƏSİ QAYDALARI
I. Ümumi müddəalar
Bu Qaydalar Avropa İttifaqı ölkələrinə şərab və şərab məhsullarını, meyvə və tərəvəz şirələrini (bundan sonra - məhsullar) ixrac edən istehsal və emal müəssisəsində (bundan sonra - müəssisə) ekspertizaların keçirilməsi və təsdiqedici kod nömrəsinin verilməsi, məhsullardan və istifadə olunan sudan nümunələrin götürülməsi və keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi qaydalarını müəyyən edir.
II. Müəssisədə ekspertizaların keçirilməsi və təsdiqedici kod nömrəsinin verilməsi qaydaları
2.1. Azərbaycan Respublikasından Avropa İttifaqı ölkələrinə məhsul ixrac edən müəssisələr ekspertizaların aparılması, təsdiqedici kod nömrəsinin verilməsi və reyestrə alınması üçün İqtisadi İnkişaf Nazirliyinə (bundan sonra - səlahiyyətli orqan) ərizə ilə müraciət edirlər.
2.2. Müəssisədə ekspertizalar səlahiyyətli orqanın ən azı iki nəfərdən ibarət ekspert qrupu tərəfindən aparılır və “Şərab və şərab məhsullarının, meyvə və tərəvəz şirələrinin istehsalı və emalı müəssisələrində həyata keçirilən ekspertizaların nəticələrinə dair Forma №1”də (əlavə 1) müvafiq qeydlər aparılır.
2.3. Ekspertizaların nəticələri əsasında “Şərab və şərab məhsullarının, meyvə və tərəvəz şirələrinin istehsalı və emalı müəssisələrində həyata keçirilən ekspertizalarla əlaqədar ümumi qeydlər və nəticələrin qiymətləndirilməsinə dair Forma №2” (əlavə 2) iki nüsxə olaraq doldurularaq ekspertlər qrupu və müəssisənin səlahiyyətli nümayəndəsi tərəfindən imzalanır, bunlardan biri müəssisəyə təqdim olunur, digəri isə səlahiyyətli orqanda saxlanılır. Əgər müəssisənin səlahiyyətli nümayəndəsi Forma №2-ni imzalamaqdan imtina edərsə, o ekspertlər qrupu tərəfindən imzalanır, bir surəti müəssisənin səlahiyyətli nümayəndəsinə təqdim olunur və bu barədə müəssisə yazılı şəkildə məlumatlandırılır.
2.4. Ekspertizalar zamanı müəssisədə çatışmazlıqlar aşkarlanarsa onları aradan qaldırmaq üçün müəssisəyə 30 (otuz) günədək əlavə vaxt verilir. Bu müddət ərzində həmin çatışmazlıqların aradan qaldırıldığı aşkarlanarsa, “Şərab və şərab məhsullarının, meyvə və tərəvəz şirələrinin istehsalı və emalı müəssisələrində həyata keçirilən ekspertizalarla əlaqədar nəticələrin ümumi qiymətləndirilməsinə dair Forma №3”də (əlavə 3) müvafiq qeydlər aparılır. Ekspertizalar nəticəsində müəyyən edilən çatışmazlıqlar bu müddət ərzində aradan qaldırılmazsa müəssisəyə 30 (otuz) günədək əlavə vaxt verilir.
2.5. Ekspertizalar nəticəsində tələblərə uyğun hesab edilən müəssisəyə istehsal və emal növündən, məhsulun ixrac formasından asılı olaraq növbəti rübün ilk ayının 15-nə kimi təsdiqedici kod nömrəsi verilir (əlavə 4) və bu barədə Avropa Komissiyasının aidiyyəti orqanlarına müvafiq bildiriş göndərilir. Təsdiqedici kod nömrəsi ildə dörd dəfə olmaqla hər 3 (üç) aydan bir verilir.
2.6. Təsdiqedici kod nömrəsi almış müəssisədə səlahiyyətli orqan tərəfindən ayda bir dəfədən az olmayaraq həmin müəssisəyə xəbərdarlıq edilmədən dövri ekspertizalar həyata keçirilir. İxrac zamanı götürülən nümunələrin analiz nəticələri mənfi çıxdığı təqdirdə bu cür ekspertizalar qeyd olunan müddət nəzərə alınmadan dərhal həyata keçirilir.
2.7. Dövri ekspertizalar nəticəsində müəssisədə qeydə alınan çatışmazlıqların aradan qaldırılmadığı aşkarlanarsa, ona verilmiş təsdiqedici kod nömrəsi səlahiyyətlı orqan tərəfindən geri alınır, yaxud da ləğv edilir və reyestrdən çıxarılır.
2.8. Müəssisəyə verilmiş təsdiqedici kod nömrəsinin geri alınması, ləğv edilməsi və reyestrdən çıxarılması haqqında qərar qəbul olunandan sonra səlahiyyətli orqan tərəfindən 3 (üç) gün müddətində müəssisəyə, gömrük orqanlarına və Avropa Komissiyasının aidiyyəti orqanlarına yazılı şəkildə məlumat verilir.
III. Müəssisədə həyata keçirilən ekspertizalar zamanı əsas tələblər
3.1. Müəssisədə həyata keçirilən ekspertizalar zamanı əsas tələblər aşağıdakılardır:
3.1.1. Məhsulların yetişdirildiyi bağ və əkin sahələrində, məhsul yığımından əvvəl, məhsul yığımı, məhsul yığımından sonrakı və emal mərhələlərində əməliyyatların aqrotexniki, sanitar-gigiyena və təhlükəsizlik tələblərinə uyğun həyata keçirilməsi;
3.1.2. Xammal və hazır məhsulların saxlanması, qablaşdırılması (taralanması), daşınması və etiketlənməsi zamanı əməliyyatların sanitar-gigiyena tələblərinə uyğun həyata keçirilməsi;
3.1.3. Müəssisənin ətrafının, infrastrukturunun, istifadə olunan avadanlıqların və sosial obyektlərin tələblərə uyğun olması;
3.1.4. İstehsalat sahələrində, köməkçi otaqlarda və texnoloji proseslər zamanı əməliyyatların sanitar-gigiyena tələblərinə uyğun həyata keçirilməsi;
3.1.5. Müəssisədə çalışan işçilər tərəfindən ümumi sanitar-gigiyena tələblərə riayət olunduğu;
3.1.6. Məhsulun və istifadə edilən suyun keyfiyyətinin standartların tələblərinə uyğun olması;
3.1.7. İstehsal mənşəyinə görə şərablara adların verilməsi zamanı müvafiq qaydalara riayət olunması;
3.1.8. Müəssisədə həyata keçirilən əməliyyatlara dair proqramların mövcudluğu və tətbiq olunması;
3.1.9. Xammalın tədarükündən hazır məhsulun ixracına kimi olan mərhələlərdə əməliyyatlara və görülən işlərə dair aparılan qeydiyyat sisteminin mövcudluğu və qeydlərin tələblərə uyğun həyata keçirilməsi;
3.1.10. Müəssisədə Təhlükəli Amillərin Təhlili və Nəzarətin Kritik Nöqtələri (TATNKN) sisteminin tətbiq olunması.
3.2. Məhsulun yetişdirildiyi bağ və əkin sahələrinə, məhsul yığımından əvvəl, məhsul yığımı, məhsul yığımından sonrakı və emal mərhələlərinə olan aqrotexniki, sanitar-gigiyena və təhlükəsizlik tələbləri
3.2.1. Ağacların artımı üçün torpağın tərkibi aqrotexniki tələblərə cavab verməlidir;
3.2.2. Ətraf mühit şərtləri (külək, qum və tozla bağlı infeksiyalar, çirkab maddələr və s.) ağacların yetişməsinə mənfi təsir etməməlidir;
3.2.3. Qrunt sularının axıdılması üçün drenaj sistemi mövcud olmalıdır;
3.2.4. Suvarma və digər məqsədlər üçün kifayət qədər su mənbələri olmalıdır;
3.2.5. Əkin sahələrində torpağın səthi əkindən əvvəl təmizlənmiş vəziyyətdə olmalıdır;
3.2.6. Əkindən əvvəl məhsulun keyfiyyətinə təsir edən amillər yaxşıca araşdırılmalı və dayanıqlı növlərin əkilməsinə üstünlük verilməlidir;
3.2.7. Torpağın qidalılıq dərəcəsini artırmaq məqsədilə lazımi aqrotexniki tədbirlər həyata keçirilməli, istifadəsi nəzərdə tutulan maddələrdən normativ sənədlərdə nəzərdə tutulmuş normada istifadə olunmalı və üsullar tətbiq edilməlidir;
3.2.8. Böyümə mərhələsində bağ və əkin yerləri toz və digər təsirlər nəticəsində əmələ gələn gənələrin artımını azaltmaq, yaxud da tamamilə məhv etmək üçün müntəzəm olaraq sulanmalıdır. Bağ sahəsinə yaxın ərazilərdə torpağın becərilməsində ağacın üzdə olan hissəsinə Aspergilla flavus /A. parazitini və göbələk sporunu yaya bilən metodlar tətbiq olunmamalıdır;
3.2.9. Həşəratlara, göbələklərə, alaq otlarına, gənələrə və digər parazitlərə qarşı effektiv mübarizə vasitələri tətbiq olunmalıdır;
3.2.10. Suvarma və digər məqsədlər üçün istifadə olunan su normativ sənədlərin tələblərinə cavab verməlidir;
3.2.11. Məhsulun yığılması, saxlanması və daşınması zamanı istifadə olunan avadanlıqlar və maşınlar yığımdan əvvəl potensial təhlükələrin qarşısını almaq məqsədilə dezinfeksiya olunmalı və işlək vəziyyətdə saxlanılmalıdır;
3.2.12. Məhsul onu göbələk və həşərat infeksiyası nəticəsində əmələ gələn potensial təhlükələrdən qorumaq məqsədilə yetişən kimi yığılmalıdır. Eyni zamanda məhsulun yetişmə dövrlərində ağacların altı parazitlərin inkişafı üçün əlverişli olan zibil və s. maddələrdən təmizlənməlidir;
3.2.13. Yığımdan sonra məhsullar həşəratlardan və göbələklərdən təmizlənmiş konteynerlərlə dərhal emala göndərilməlidir. Məhsullar dərhal emal müəssisələrinə göndərilmədiyi təqdirdə onlar xüsusi şəraitə malik mühafizə anbarlarında müvəqqəti saxlanılmalıdır;
3.2.14. Ağaclar yaxşıca budanmalı və zəruri hallarda böyümə dövründən əvvəl parazitlərə qarşı mübarizə vasitələrindən istifadə olunmalıdır;
3.2.15. Bağ sahələri və digər yığım mərkəzləri Aspergilla və digər göbələklərin əmələ gəlməsinin qarşısını almaq məqsədilə yığımdan dərhal sonra zibilliklərdən və tullantılardan təmizlənməlidir;
3.2.16. Yığım əməliyyatlarında istifadə olunan avadanlıqlar, nəqliyyat vasitələri və s. vaxtaşırı dezinfeksiya olunmalıdır.
3.3. Xammalın və hazır məhsulun saxlanmasına, qablaşdırılmasına (taralanmasına), daşınmasına və etiketlənməsinə olan sanitar-gigiyena tələbləri
3.3.1. Müəssisəyə daxil olan xammalların orqanoleptiki (xarici görünüşü, iyi, dadı, rəngi) xüsusiyyətləri, yağlılığı, mikrobioloji göstəriciləri, toksiki elementləri, kənar maddələr, fiziki xassələri, böyüklüyü, növ eyniləşdirilməsi və s. yoxlanılmalı və emal, ya da ixrac olunanadək partiya nömrəsi qeyd olunmuş mənşə sənədi və etiketlərlə birlikdə, temperatur rejimini tənzimləyən və qeyd edən sistemə malik anbarlarda saxlanılmalıdır. Anbar məntəqələrində temperatur ölçmə cihazları daima işlək vəziyyətdə olmalı və qrafik əsasında temperatur rejimi barədə müvafiq jurnalda mütəmadi olaraq qeydlər aparılmalıdır;
3.3.2. Daxil olan xammalda və hazır məhsulda standartların tələblərinə cavab verməyənlər aşkar olunduqda onlar dərhal kənarlaşdırılmalıdır;
3.3.3. Xammal və hazır məhsullar eyni yerdə və eyni vaxtda saxlanılmamalıdır. Eyni zamanda müxtəlif növ məhsulların bir yerdə saxlanması qadağandır. Məhsulun saxlanmasında paslanan materialdan hazırlanmış qablardan istifadə edilməsinə yol verilməməlidir;
3.3.4. Məhsulun xarab olmasının və çirklənməsinin qarşısını almaq məqsədilə eyni partiyaya məxsus olan hazır məhsullar bir yerdə üst-üstə yığılmamalı, döşəmə, divar və tavanla təmasda olmamalı, hava axınını təmin edən plastik materialdan hazırlanmış paletlərin üzərində, yaxud da rəf şəklində üst-üstə yığılmalıdır;
3.3.5. Qabı xarab olmuş, cırılmış, istehsal tarixi, partiya nömrəsi yazılmayan etiketsiz məhsullar, realizə ediləcək məhsullarla bir yerdə saxlanılmamalıdır;
3.3.6. Saxlama və anbarlaşdırma əməliyyatları sistemli aparılmalıdır. Məhsullar səliqəli, hava cərəyanına mane olmayacaq, etiketləri görünəcək şəkildə yığılmalı, ilk daxil olan məhsul ilk ixrac edilməlidir;
3.3.7. Anbar məntəqələri yağışdan, gəmirici və quşların daxil olmasından mühafizəni təmin etməli, təmiz, quru olmalı və ventilyasiya qurğusuna malik olmalıdır;
3.3.8. Anbar məntəqələrində həşərat və göbələklərin miqdarını azaltmaq üçün qeydiyyata alınmış mübarizə vasitələrindən və ya digər alternativ metodlardan istifadə olunmalıdır;
3.3.9. Müəssisəyə daxil olan bütün təzə və işlənmiş taralar mütləq yoxlanılaraq qəbul olunmalıdır;
3.3.10. Müəssisəyə daxil olan işlənmiş butulka ilə yeşiklər bərkliyinə, yararlığına və təmizliyinə görə yoxlanılmalıdır. Qış aylarında müəssisəyə daxil olan butulkalar normativ sənədlərin tələblərinə uyğun temperatur dərəcəsinədək qızdırılmalıdır;
3.3.11. Müəssisəyə daxil olan təzə butulkalar şüşə tozunun olması, kimyəvi davamlılıq və termiki bərkliyinə görə yoxlanılmalıdır. Qabların turş-qələvili yuyulması ayrı otaqda, xüsusi yuyucu maşınlarda həyata keçirilməlidir;
3.3.12. Butulkayuyan maşının temperatur və qələvi iş rejimi spirtli içkilər istehsalının texnoloji təlimatına müvafiq təyin olunmalıdır;
3.3.13. Hər iş gününün sonunda butulkayuyan maşın sudan azad edilməli və təmiz yuyulmalıdır. Növbə ərzində 1 (bir) dəfədən az olmayaraq su filtrləri açılmalı, setkalar təmizlənməli və yuyulmalıdır. Maşının müxtəlif hissələrində əmələ gələn ərplər mexaniki və kimyəvi üsulla aradan qaldırılmalıdır;
3.3.14. Yuyulmuş butulkalar işıq ekranında diqqətlə baxılmalı və aşağıdakı tələblərə cavab verməlidir:
- üst tərəfi təmiz olmalı və onda yapışqan izləri olmamalı;
- iç tərəfində su damcıları olmamalı, butulka xarakterik parlaqlıqda olmalı;
- boğaz hissəsi kələ-kötür olmamalıdır.
3.3.15. Doldurulmazdan əvvəl məhsul əsaslı filtrdən keçirilməlidir;
3.3.16. İçində məhsul olan butulka tıxac maşınından keçəndən sonra ağzı tıxaclanmamışsa o mütləq boşaldılmalı, təkrar yuyulmalı və sonra doldurulub, tıxac maşınına göndərilməlidir;
3.3.17. İstehsal prosesi dayandırıldıqda (nahar fasiləsi və s. səbəblərlə) içərisində içki olan ağzı bağlanmamış butulkalar saxlanılmamalıdır;
3.3.18. Ağzı bağlanmış bütün butulkalar yoxlama qurğusunda yoxlanmalıdır;
3.3.19. İş prosesində əmələ gələn butulka sınıqları ağzı bağlı xüsusi yeşiyə yığılmalı və iş gününün sonunda xüsusi yerə daşınmalıdır;
3.3.20. Spirtli şirələr və meyvə şərbəti taxtadan, emallı, paslanmayan poladdan, dəmir-betondan, şüşə lövhələr ilə örtülmüş, korroziyaya davamlı metal ilə örtülmüş çənlərdə saxlanılmalıdır. Çənlərin çöl hissəsi yağlı boya ilə boyanmalıdır. Çənlərin giriş və çıxış qapaqları kip bağlanmalıdır;
Hər çənin pasportu olmalı və orada aşağıdakı məlumatlar qeyd olunmalıdır:
- şirənin və ya lətin adı;
- həcm, dekalitrlə;
- hazırlanma tarixi;
- spirtin miqdarı;
- ümumi ekstrakt;
- turşuluq.
Təzə meyvə-giləmeyvə xammalından hazırlanmış spirtlənmiş şirələr və lətlər 12 (on iki) aydan, quru meyvə-giləmeyvədən hazırlanmışsa 6 (altı) aydan çox olmayan müddətdə saxlanıla bilər;
3.3.21. Meyvə-giləmeyvə şirələrinin daşınması 200-500 litrlik palıd çəlləklərdə həyata keçirilməldir. Çəlləklərin ağzı taxta, rəngsiz parçaya bükülmüş probkalar ilə kip bağlanmalıdır. Şirələrin xüsusi təhciz olunmuş dəmiryolu ilə və avtoçənlərdə daşınmasına icazə verilir;
3.3.22. Likörlərin yetişməsi üçün ancaq palıd çəlləklərindən istifadə olumalıdır;
3.3.23. Spirtli şirələrin və lətlərin saxlanması və daşınması, likörlərin yetişməsi üçün istifadə olunan çənlərin sanitar təmizlənməsi texnoloji təlimata müvafiq olaraq aparılmalıdır;
3.3.24. Zay edilmiş məhsullar xüsusi çənlərə yığılmalı və təkrar emala göndərilməlidir. Hazır məhsulda kənar əşyalar mütəsdiq edilmişə edildikdə bütün məhsul təkrar yoxlanmaq üçün saxlanılır. Kənar əşyanın məhsula düşmə səbəbi diqqətlə araşdırmalı və gələcəkdə baş verməməsi üçün zəruri tədbirlər həyata keçirilməlidir;
3.3.25. Məhsulların qablaşdırılması zamanı istifadə olunan qablaşdırma materialları insanların sağlamlığına və məhsulların keyfiyyətinə mənfi təsir etməməlidir;
3.3.26. Təmizləndikdən və dezinfeksiya edildikdən sonra istifadəyə yararlı, su və hava keçirməyən, çürüməyən materiallardan hazırlanmış bəzi xüsusi qablar istisna olmaqla, digər qablaşdırma materiallarından təkrar istifadəyə yol verilməməlidir;
3.3.27. İstifadə olunmayan qablaşdırma materialları qapalı şəraitdə saxlanılmalıdır;
3.3.28. Məhsulun paketlənərək yerləşdirildiyi daxili və xarici qabların, taraların üzərində emal müəssisəsinin adı və təsdiqedici kod nömrəsi çıxmayacaq, yaxud da silinməyəcək şəkildə yazılmalıdır;
3.3.29. İstifadə olunan qablaşdırma materialları məhsulu xarici təsirlərdən tam qorumalıdır;
3.3.30. Məhsullar müvafiq standartlara cavab verən qablarda və qaydalarda ticarət dövriyyəsinə daxil edilməli, qabların üzərinə istehsalçı müəssisənin adı, ünvanı, məhsulun adı, növü, keyfiyyəti, istehsal tarixi, nömrəsi, netto çəkisi, əlavələr və qatqı maddələrini göstərən etiket yapışdırılmalıdır.
3.4. Müəssisənin infrastrukturuna, ətrafına, istifadə olunan avadanlıqlara və sosial obyektlərə olan tələblər
3.4.1. Xammalın növündən, üzərində aparılan əməliyyatlardan və həcmindən asılı olaraq müəssisə tədarük, ilkin mühafizə, yuma, emal, qablaşdırma, paketləmə və anbar sahələrinə malik olmalıdır;
3.4.2. Müəssisənin fəaliyyəti ətraf mühitə, ətrafdakı digər müəssisə və təşkilatlara mənfi təsir göstərməməlidir;
3.4.3. Müəssisədə yağış və tullantı sularını uzaqlaşdırmaq üçün drenaj sistemi quraşdırılmalıdır;
3.4.4. Emal və digər əməliyyatların həyata keçirilməsi yerlərdə döşəmələr tullantı sularını özünə hopdurmayan, sızdırmayan, asanlıqla təmizlənən və dezinfeksiya olunan materialdan hazırlanmalı və həmin yığılmış suları axıdacaq əlverişli kanalizasiya sisteminə malik olmalıdır;
3.4.5. Divarlar və tavanlar asanlıqla təmizlənən, su keçirməyən, həşəratların, gəmiricilərin, quşların və digər heyvanların emal, qablaşdırma, anbar və s. sahələrə asanlıqla daxil olmasının qarşısını alacaq materialdan hazırlanmalı, hazır məhsulları çirkləndirməyəcək şəkildə təmiz, səliqəli və açıq rəngdə olmalıdır;
3.4.6. Pəncərələr və digər açıq sahələr yerdən normativ-texniki səndlərin tələblərinə uyğun hündürlükdə olmalı, asan təmizlənən materialdan hazırlanmalı və üzərinə tor çəkilməlidir;
3.4.7. Qapılar hamar, su keçirməyən, asan təmizlənən, vəziyyətdən asılı olaraq avtomatik açılıb-bağlanan, çürümə və korroziyaya qarşı davamlı materialdan hazırlanmalıdır;
3.4.8. Elektrik xəttləri divarın daxilinə yerləşdirilmiş şəkildə çəkilməli, yaxud da divarların asanlıqla təmizlənməsinə mane olmayacaq şəkildə izolyasiya edilməlidir;
3.4.9. Zərərvericilərin məhv edilməsi, yaxud da zərərsizləşdirilməsi məqsədilə istifadə olunan cihazlar, onların istehsal sahələrinə daxil olmasına mane olmayacaq şəkildə istehsal sahəsindən uzaq yerdə quraşdırılmalıdır;
3.4.10. İstehsal və emal yerlərində temperaturun yüksəlməsinin, toz və qoxunun əmələ gəlməsinin qarşısının alınması məqsədilə ventilyasiya sistemi quraşdırılmalıdır. Ventilyasiya sistemi müəssisə xaricindən içəriyə doğru istiqamətləndirilməli və gigiyena baxımından xüsusi filtrlərlə təchiz olunmalıdır. Ventilyasiya zamanı havanın sürəti normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun olmalıdır. Ventilyasiya zamanı hava axını iş stollarına istiqamətləndirilməməlidir;
3.4.11. İstehsalat otaqlarında metroloji şərait (temperatur, nisbi rütubət, havanın hərəkət sürəti, səsin çoxluğu) normalara uyğun olmalıdır. Soyuq anbarlar, qazanxana, transformator yarımstansiyaları istisna olmaqla bütün istehsalat və köməkçi otaqlar sanitar normalara uyğun temperatur rejimində qızdırılmalıdır;
3.4.12. Avadanlıqlar, şirə bişirən qazanlar, qovucu cihazlar, buxar və isti su ötürücü borular istilik izolyasiyasına malik olmalı, onların üstlərində temperatur dərəcəsi normativ-texniki sənədlərin tələblərindən yüksək olmamalıdır;
3.4.13. Dəzgahlar, maşınlar, aparatlar titrəmənin qarşısını alan qurğu ilə təmin olunmalıdır;
3.4.14. Müəssisədə çalışan personal üçün inzibati bina, geyinib-soyunma yerləri, istirahət otaqları, yeməkxana, yuyunma otaqları, tualet və s. sosial obyektlər mövcud olmalı və bunların emal sahələrinə birbaşa çıxışları olmamalıdır;
3.4.15. Sosial obyektlər müəsissədə sanitar-gigiyena normalarına uyğun şəkildə qurulmalı və orada gigiyena tələblərini əks etdirən xüsusi lövhələr asılmalıdır;
3.4.16. Geyinib-soyunma otaqlarında işçilərin sayına uyğun olaraq dolablar yerləşdirilməli, iş paltarları və digər geyim əşyaları bir-birindən ayrı yerdə saxlanılmalıdır;
3.4.17. Emal formasından asılı olaraq müəssisənin münasib yerlərində kifayət sayda əl-üz yuma yerləri olmalı, təmizlik vasitələri, birdəfəlik istifadə üçün kağız və s. vasitələr qoyulmalıdır;
3.4.18. Müəssisədə müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunan dezinfeksiyaedici maddələr məhsullara və avadanlıqlara mənfi təsir etməməlidir. Bu cür vasitələr ayrı bir yerdə xüsusi şəraitdə saxlanılmalıdır.
3.5. İstehsalat sahələrinə, köməkçi otaqlara və texnoloji proseslərə olan sanitar-gigiyena tələbləri
3.5.1. Şərab istehsal olunan və saxlanılan otaqlar, lazım olan hallarda kükürd dioksidi ilə normativ sənədlərin tələblərinə uyğun miqdarda tüstüyə verilməlidir;
3.5.2. Cihazların, avadanlıqların təmiri, eləcə də suvaq və rəngləmə işlərinin həyata keçirilməsi zamanı, sınıq şüşə dəyişdirilərkən kənar əşyaların xammala və hazır məhsula düşməsinin qarşısını almaq məqsədilə əlavə tədbirlər görülməlidir;
3.5.3. Üzüm məhsulunun qəbulu sahəsi və tərəzi otağı mütəmadi olaraq təmizlənməlidir;
3.5.4. Doğrayıcı-presləyici şöbənin üzüm cecəyi, lət, horra və sairə ilə çirklənməsinin qarşısını almaq məqsədi ilə daima təmizlik işləri aparılmalıdır;
3.5.5. Şərabın ilkin emalı müəssisəsinin qıcqırma şöbəsi və şampan zavodun biokimyəvi sexi sorucu ventilyasiya qurğusu ilə təmin olunmalıdır. İş sahəsində kükürd qazının kütlə qatılığı normativ sənədlərin tələblərinə uyğun olmalıdır;
3.5.6. Soyuducu-kompressor şöbəsində amiakın kütlə qatılığının normativ sənədlərin tələblərinə uyğun olmasına diqqət edilməlidir;
3.5.7. İstehsalat və köməkçi otaqların girişində ayaqqabıları dezinfeksiya etmək üçün içində xüsusi maddələr olan kiçik hovuz, yaxud da qab yerləşdirilməlidir. Həmin hovuz, yaxud da qab girişi tam əhatə etməli və üzərindən tullanıb keçmək mümkün olmamalıdır. Hovuzun dərinliyi ayaq topuğu səviyyəsində olmalıdır. Dezinfeksiya hovuzunda eyni zamanda məhlulun dəyişdirilməsi üçün əlverişli şərait yaradılmalı, dezinfeksiya vasitələrinin dozasının sabit saxlanılması üçün nəzarət sistemi qurulmalı və müvafiq jurnalda qeydlər aparılmalıdır;
3.5.8. İstehsalat və köməkçi otaqlar, eləcə də avadanlıq və inventarlar təmiz vəziyyətdə saxlanmalı və bu barədə növbələrin təhvil verilməsi jurnalında qeydlər aparılmalıdır. Təmizləmə işləri növbələrarası, nahar fasiləsində, istirahət günlərində aparılmalıdır. Hər növbənin sonunda əsaslı təmizlik işləri aparılmalıdır;
3.5.9. Otaqların təmizlənməsi xadimələr tərəfindən, iş yerlərinin, avadanlıqların təmizlənməsi isə işçilər tərəfindən aparılmalıdır. Xadimələrin istehsalat işlərinə cəlb edilməsi yolverilməzdir;
3.5.10. Təmizlik işləri aparmaq üçün işçilər lazımı inventarlar və yuyucu vasitələrlə təmin olunmalıdır. İstehsalat otaqlarının divarları sistematik olaraq sabun-qələvi məhlulunda isladılmış əsgi ilə, sonra isə quru əsgi ilə silinməlidir;
3.5.11. İstehsalat otaqlarının bütün qapıları hər gün sabunlu isti su ilə, sonra isə quru əsgi ilə silinməlidir. Xüsusi ilə qapıların dəstəkləri və aşağı hissələri əsaslı surətdə təmizlənməlidir;
3.5.12. Kənar şəxslərin istehsalat otaqlarına və anbarlara daxil olmasına yalnız müdiriyyətin razılığı ilə və xüsusi geyimdə icazə verilir;
3.5.13. Avadanlıqların daxili hissələri asan təmizlənməsi üçün hamar olmalıdır. Avadanlıqların məhsul ilə əlaqədə olan hissələri yeyinti sənayesində istifadəsinə icazə verilmiş materiallardan hazırlanmalıdır;
3.5.14. Texnoloji avadanlıqlar işə salınmamışdan əvvəl təmizliyinə və kənar əşyaların olmamasına görə yoxlanmalıdır;
3.5.15. Butulka yuyan maşında butulkaların yuyulması rejimi və yuyucu məhlulların qatılığı texnoloji təlimata uyğun olmalıdır;
3.5.16. Bütün daxil olan xammallar, köməkçi və qablaşdırıcı materiallar və buraxılan hazır məhsullar qüvvədə olan normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun olmalıdır;
3.5.17. Anbara daxil olan yeyinti xammalların və hazır məhsulların keyfiyyətini təsdiq edən sertifikatlar olmalı və bunlar nömrələnmiş şəkildə partiyalarla yığılmalıdır. Hər partiyadan nümunələr götürülərək keyfiyyəti səlahiyyətli laboratoriyada qiymətləndirilməlidir. Xammal istehsalata yalnız laboratoriyanın müsbət rəyi olduğu təqdirdə buraxılmalıdır;
3.5.18. Şərab məhsullarının istehsalında yalnız aidiyyəti dövlət orqanların icazə verdiyi ətirli maddələrdən, yeyinti turşularından, boyaq maddələrindən istifadə edilməlidir. Daxil olan ətirli maddələr, turşular, boyaq maddələri, esensiyalar istehsalçı müəssisənin qablaşdırdığı vəziyyətdə saxlanmalı və sertifikata malik olmalı, onların başqa qablara saxlanmaq məqsədi ilə tökülməsinə yol verilməməlidir;
3.5.19. Maye xammallar divar rəfləri və qəfəsələri olan xüsusi otaqlarda saxlanmalıdır. Quru ətirsiz bitki xammalları quru ətirli xammallardan ayrı saxlanmalıdır. Quru ətirli bitki xammalları içərisi alüminium vərəqi ilə üzlənmiş və ağzı hermetik bağlanmış taxta qabda saxlanılmalıdır. Bitki xammallarının aidiyyəti dövlət orqanlarının icazə verdiyi polietilen kisələrdə də saxlanılmasına yol verilir;
3.5.20. Ətirli və ətirsiz bitki xammallarının saxlandığı anbar təmiz saxlanmalı, üzlük döşənmiş döşəmələr və taxta rəflər normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun olaraq yuyulmalıdır;
3.5.21. Həşəratlar ilə yoluxmuş xammallar dərhal ayrılmalı və təmizlənməlidir. Təmizlənmiş xammal istehsalata göndərilməli, çox yoluxmuş xammal isə yandırılmalıdır;
3.5.22. Anbarın temperatur və rütubət göstəricilərinə dair müvafiq jurnalda mütəmadi qeydlər aparılmalıdır;
3.5.23. İçkilərin saxlandığı otağın rütubətliliyi və işıqlanması norması nörmativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun olmalıdır;
3.5.24. Ətirli spirtin və lətin tortası hazırlanan istehsal otağından tullantılar dərhal yığışdırılmalıdır;
3.5.25. Yeyinti xammallarının saxlanması üçün nəzərdə tutulmuş anbarda qeyri-ərzaq xammallarının, tullantıların saxlanılmasına yol verilməməlidir;
3.5.26. Müəssisənin müvafiq sahələrində təzyiqi, temperaturu ölçən, mütəmadi qeydlər aparan və bu qeydləri mühafizə edən sistem quraşdırılmalıdır;
3.5.27. Avadanlıq və cihazlar mütəmadi olaraq yoxlamadan keçirilməli və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılmalıdır.
3.5.28. Şirə-lət sexində aşağıdakı sanitar-gigiyena tələblərinə riayət olunmalıdır:
3.5.28.1. Şirə-lət sexinin bütün otaqları təmiz saxlanmalı və ventilyasiya sistemi quraşdırılmalıdır;
3.5.28.2. Bütün cihazlar və avadanlıqlar (nasoslar, çənlər, filtrlər) hər ay 2%-li isti kaustik soda məhlulu ilə yuyulmalıdır. Bir növ məhsuldan digərinə keçdikdə də həmin avadanlıq və cihazlar isti su ilə yuyulmalıdır;
3.5.28.3. Yarımfabrikatların və hazır məhsulların ötürülməsi üçün istifadə olunan rezin şlanqlar diqqətlə isti su ilə yuyulmalı və qurudulmalıdır. Onlar ilməkdən asılmış vəziyyətdə saxlanmalıdırlar. Şlanqın ucunun döşəməyə dəyməsinə qəti yol verilməməlidir;
3.5.28.4. İşə başlamazdan əvvəl doğrayıcı və presləyici avadanlıqlar isti su ilə yaxşıca yuyulmalıdır;
3.5.28.5. İş qurtardıqdan sonra bütün istifadə olunmuş avadanlıqlar, cihazlar və qablar şotka ilə isti su ilə yuyulmalı, doğrayıcının dibində və divarlarında, həmçinin presdə lət qalmamalıdır;
3.5.28.6. Tədarük mövsümünün sonunda avadanlıqlar isti su ilə yuyulmalı, qurudulmalı, sonra bütün metal hissələr, hansılar ki, xammal ilə əlaqəsi olur, yüksək keyfiyyətli yeyinti yağı ilə yağlanmalıdır.
3.5.29. Rəng bişirilən və sirop bişirilən şöbələrdə isə aşağıdakı sanitar-gigiyena tələblərə riayət olunmalıdır:
3.5.29.1. Rəngin bişirilməsi su və buxar olan ayrı otaqda aparılmalıdır. Rəng bişirilən qazanların üzərində sorucu qurğu olamlıdır;
3.5.29.2. Qazanlara doldurulan şəkər ələnməli və maqnitdən buraxılmalıdır. Rəng boşaldıqdan sonra qazan su ilə yuyulmalı, qurudulmalı və qapaq ilə örtülməlidir;
3.5.29.3. Şəkər siropunun fasiləsiz hazırlanması zamanı həftədə 1 (bir) dəfədən az olmayaraq filtirlər yuyulmalıdır.
3.5.30. Ətirli spirtlər istehsalında aşağıdakı sanitar-gigiyena tələblərə riayət olunmalıdır:
3.5.30.1. Ətirli spirt şöbəsi ayrı otaqda yerləşdirilməli, təmiz saxlanmalı və ventilyasiya qurğusuna malik olmalıdır;
3.5.30.2. Bütün qovucu aparatlar və kommunikasiyalar hər qovmadan sonra yuyulmalıdır;
3.5.30.3. Eyni növ ətirli spirt (məsələn, sitruslu və s.) qovulan zaman aparat və kommunikasiyalar ancaq su ilə yuyulur, ətirlərinə görə kəskin fərqləndikdə isə onlar buxara verilir. Aparat və kommunikasiyaların yuyulması iyin yuyulma suyunda yox olmasına kimi davam etdirilir.
3.5.31. Likör yetişdirilməsində aşağıdakı sanitar-gigiyena tələblərinə riayət olunmalıdır:
3.5.31.1. İçərisində likör olan çəlləklərin və böyük butulkaların ağızları probka ilə bərk bağlanmalıdır (probkalar pəngsiz parçaya bürünməlidir);
3.5.31.2. Likörün yetişməyə qoyulması yalnız dequstasiya komissiyasının müsbət rəyindən və məhsulun reseptinə uyğun olduğu müəyyən edildikdən sonra həyata keçirilməlidir;
3.5.31.3. Həftədə bir dəfədən az olmayaraq çəlləklər (böyük butulkalar) əsaslı müayinədən keçirilməlidir;
3.5.31.4. Otaqda temperatur və rütubət göstəricilərinə nəzarət edilməli və bu barədə müvafiq jurnalda mütəmadi qeydlər aparılmalıdır;
3.5.31.5. Yetişmə müddətində itki və ya korlanma əlamətləri mütəsdiq edilmişə edildikdə dərhal həmin nöqsanları aradan qaldırmaq üçün tədbirlər həyata keçirilməlidir;
3.5.31.6. Yetişdirilən likörün tündlüyünün və rənginin dəyişdirilməsinə yol verilməməlidir.
3.5.32. İstehsalalat və köməkçi otaqların işıqlandırılması zamanı aşağıdakı sanitar tələblərə riayət olunmalıdır:
3.5.32.1. İstehsalat və köməkçi otaqlarda təbii işıqdan maksimum istifadə olunmalıdır. Bu məqsədlə pəncərələrin qabaqları istehsalat avadanlıqları, hazır məhsullar, yarımfabrikatlar və s. ilə örtülməməlidir. Pəncərələrin şüşələri təmiz saxlanılmalı və rübdə 1 (bir) dəfədən az olmayaraq təmizlənməlidir. Dəhlizlərin və anbarların süni işıq ilə işıqlandırılmasına yol verilir;
3.5.32.2. İşıqlandırıcı cihazlar təmiz saxlanmalı və həftədə 1 (bir) dəfədən az olmayaraq təmizlənməlidir;
3.5.32.3. Elektrik lampalarının və plafonların qeydiyyatı xüsusi jurnalda aparılmalıdır.
3.5.33. Müəssisədə yığılmış zibil və tullantıların uzaqlaşdırılması ilə əlaqədar aşağıdakı sanitar tələblərə riayət olunmalıdır:
3.5.33.1. Müəssisədə hər iş gününün sonunda yığılmış zibillər, maye və tullantılar uzaqlaşdırılmalıdır. Tullantılar və zibillər hər günün sonunda daşınmalı və sonra konteynerlər ilin isti fəsillərində 20%-li təzə söndürülmüş əhəng və ya 10%-li xlor əhəngi məhlulu (1 kq xlor əhəngini 1 vedrə suda qarışdırmalı) ilə mütləq dezinfeksiya olunmalıdır;
3.5.33.2. Müəssisə iş gününün sonunda yığılmış tullantıları zərərsizləşdirmək, yaxud da onları müəssisədən uzaqlaşdırmaq üçün kifayət qədər, uyğun həcmdə, korroziyaya davamlı, maye kütləsini sızdırmayan, asanlıqla təmizlənən və dezinfeksiya olunan tullantı qablarına, yaxud da zibil yeşiklərinə malik olmalıdır;
3.5.33.3. İstifadə olunan konteynerlər, zibil yeşikləri, zibil qabları boşaldıqdan sonra mütləq yuyulmalı və normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun qatılıqlı xlorlu əhəng məhlulu ilə dezinfeksiya olunmalıdır;
3.5.33.4. Zibil qabları istehsalat sahələrindən və anbarlardan normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun məsafədə, asfalt və ya beton örtüklü yerdə yerləşdirilməlidir. Zibil və tullantıların daşınması ixtisaslaşdırılmış nəqliyyat vasitələri ilə həyata keçirilməli və bunlardan xammal və hazır məhsulların daşınmasında istifadə olunmamalıdır.
3.5.34. Müəssisədə müxtəlif ziyanvericilərlə mübarizə üsullarından və vasitələrindən istifadə olunarkən aşağıdakı qaydalara riayət olunmalıdır:
3.5.34.1. Müxtəlif ziyanvericilərin (quşların, gəmiricilərin, həşəratların və s.) əmələ gəlməsinin qarşısını almaq, yaxud da məhv etmək məqsədilə səlahiyyətli orqanlar tərəfindən istifadəsinə icazə verilmiş mübarizə vasitələrindən istifadə olunmalıdır;
3.5.34.2. Ziyanvericilərin anbar məntəqələrinə, istehsal və emal sahələrinə daxil olmasının qarşısını almaq üçün bütün giriş yerləri tutulmalı, ventilyasiya kanallarının ağızları metal tor ilə bağlanmalıdır;
3.5.34.3. Ziyanvericilərlə mübarizə üçün bütün otaqlar ayda 1 (bir) dəfədən az olmayaraq dezinfeksiya olunmalıdır. Dezinseksiya olunduqdan sonra bütün otaqların havası iy yox olana kimi dəyişdirilməlidir.
3.6. Müəssisədə çalışan işçilərə olan ümumi sanitar-gigiyena tələbləri
3.6.1. Emal sahəsinə işə qəbul olunan işçilərin tibbi arayışları olmalı və onlar vaxtaşırı tibbi müayinələrdən keçirilərək sağlamlığa dair şəxsi qeydiyyat kitabçalarında müvafiq qeydlər aparılmalıdır. Arayışda işçinin xüsusilə vərəm xəstəliyi ilə yoluxmadığı qeyd olunmalıdır;
3.6.2. İş vaxtı işçilər gigiyena şərtlərinə tam riayət etməli, dırnaqları kəsilmiş vəziyyətdə olmalı, əlləri mütəmadi olaraq yuyulmalı, açıq vəziyyətdə əllərdə yaralar olmamalı, üzərlərində zinnət əşyalarını daşımamalıdırlar;
3.6.3. İş prosesində yemək, siqaret çəkmək, saqqız çeynəmək, tüpürmək və məhsula doğru öskürmək qadağandır. Şəxsi əşyaların və geyimlərin emal sahəsində saxlanması qadağandır. Bu haqda xəbərdaredici lövhələr asılmalıdır;
3.6.4. İş paltarlarından (uniforma, ayaqqabı, resperator, əlcək, papaq) emal sahəsindən kənarda istifadə edilməsi qadağandır;
3.6.5. Bütün işçilər ümumi qaydalara riayət etməli, hər kəs məsuliyyəti barədə xəbərdar edilməli və buna nəzarət olunmalıdır. Ayrı-ayrı istehsal sahələrinin işçiləri iş paltarları ilə bir-birindən fərqlənməlidir;
3.6.6. Müəssisəyə daxil olan kənar şəxslər xüsusi geyim əşyaları ilə təmin edilməli və ümumi qaydalara riayət etməlidirlər;
3.6.7. İşçilərin istifadəsinə verilən dolablardan məqsədəuyğun şəkildə istifadə edildiyini müəyyən etmək məqsədilə gigiyena üzrə məsul şəxs tərəfindən dolablar vaxtaşırı yoxlanılmalıdır.
3.7. Müəssisədə istehsal olunan hazır məhsulların və istifadə olunan suyun
keyfiyyətinə olan tələblər
3.7.1. Müəssisədə istehsal olunan hazır məhsul partiyasının keyfiyyəti səlahiyyətli orqanın ekspertləri tərəfindən həmin partiyadan qaydasına uyğun nümunələr götürülməklə qiymətləndirilməli və analiz nəticələri əsasında sertifikatlaşdırılması barədə qərar qəbul edilməlidir;
3.7.2. İstehsal və emal müəssisəsində istifadə olunan suyun keyfiyyəti səlahiyyətli orqanın ekspertləri tərəfindən sudan qaydasına uyğun nümunələr götürülməklə qiymətləndirilməlidir. Analiz nəticələri müəssisəyə təsdiqedici kod nömrəsinin verilməsi və məhsul partiyasının sertifikatlaşdırılması qərarının verilməsi zamanı əsas olmalıdır;
3.7.3. Müəssisədə istifadə olunan suyun təminatında aşağıdakı şərtlərə riayət olunmalıdır:
3.7.3.1. Müəssisədə içmək, təmizləmək, yanğın söndürmək və s. məqsədlər üçün kifayət qədər və uyğun təzyiqdə isti və soyuq su olmalı və suyun keyfiyyəti normativ-texniki sənədlərin tələblərinə cavab verməlidir;
3.7.3.2. İstifadə olunan suyun keyfiyyətini təmin etmək məqsədilə xlorlama, filtrdən keçirmə, ultraşüa və s. sistemlər quraşdırılmalıdır;
3.7.3.3. Su anbarları, yaxud da hovuzlar üstü örtülü, təmiz vəziyyətdə olmalı, asanlıqla yoxlanıla biləcək bir yerdə yerləşdirilməlidir;
3.7.3.4. Artezian quyuları və ehtiyat su tutarları sanitar mühafizə zonasına malik olmalı və onların sanitar-texniki vəziyyətinə və suyun keyfiyyətinə daima nəzarət olunmalıdır;
3.7.3.5. Ehtiyat su çənlərinin ağzı bağlanmalı, surğuclanmalı və təmiz vəziyyətdə saxlanmalıdır;
3.7.3.6. Su çənləri rübdə 1 (bir) dəfə dezinfeksiya olunmalı və hər çənin üzərində aşağıdakı məlumatları özündə əks etdirən lövhə yerləşdirilməlidir:
Su çəni:_____________________
Həcmi:______________________
(m3 )
Təmizlənib:___________________
(tarix)
Dezinfeksiya olunub:______________
(tarix)
3.8. İstehsal mənşəyinə görə şərablara adların verilməsinə olan tələblər
3.8.1. İstehsal mənşəyinə görə adlar verilən şərabların hazırlanması üçün üzüm istehsalı müvafiq inzibati-ərazi vahidində və ya yerdə ərazinin relyefi, torpaq-iqlim və ekoloji şəraitinin xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla müəyyən üzüm sortlarının xüsusi aqrotexniki üsullarla yetişdirilməsi əsasında həyata keçirilməlidir;
3.8.2. İstehsal mənşəyinə görə adlar verilən şərabların hazırlanması üçün üzüm sortlarının becərilməsində herbisidlərdən istifadəyə yol verilmir;
3.8.3 İstehsal mənşəyinə görə şərablara adlar onların hazırlanmasında istifadə edilən üzüm sortlarının yetişdirildiyi inzibati-ərazi vahidinin və ya yerin adına uyğun olaraq verilməlidir;
3.8.4. Bu şərablar müəyyən üzüm sortlarının yüksək keyfiyyətli üzümlərindən ənənəvi və ya orijinal texnologiyaların tətbiqi əsasında hazırlanmalı və onların istehsalında etil (yeyinti) spirtinin, saxarozanın, üzüm konsentrantlarının, ətirli və süni boya maddələrinin, digər əlavələrin istifadəsinə yol verilməməlidir;
3.8.5. Bu cür şərabların hazırlanmasında istifadə edilən üzümlərdə şəkərlilik dərəcəsi qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olmalıdır. Hər şərab növünə onun hazırlanması üzrə ayrıca texnoloji təlimat tərtib edilməli və məhsulun attestasiyası zamanı təsdiq edilməlidir;
3.8.6. İstehsal mənşəyinə görə adlar verilən şərabları istehsal edən müəssisələrə məhsulun attestasiyasına dair şəhadətnamə təqdim edilir. İstehsal mənşəyinə görə adlar verilən şərabların attestasiyasının müddəti 5 (beş) ildir. Bu müddət qurtardıqdan sonra məhsulun attestasiyası yenidən aparılmalıdır;
3.8.7. İstehsal mənşəyinə görə adlar verilmiş şərablar yalnız şüşə butulkalara və ya bədii tərtib edilmiş saxsı qablara süzülməli, mantar tıxacları ilə kip bağlanmalı və müvafiq qaydada təsdiq edilmiş normativ-texniki sənədlərə uyğun olaraq etiketlənməlidir. Etiketlərdə şərabın istehsal olunduğu yer göstərilməklə, şərabın adının istehsal mənşəyinə görə verildiyi qeyd olunmalıdır.
3.9. Müəssisədə həyata keçirilən əməliyyatlara dair proqramların hazırlanmasına və tətbiqinə olan tələblər
3.9.1. Müəssisədə ziyanvericilərlə mübarizə tədbirlərinə, avadanlıqların və təchizatın təmiri və dezinfeksiyasına, nəqliyyat vasitələrinin, yuyunma və paltardəyişmə otaqlarının, dolabların, tualetlərin, anbar sahələrinin, xammal giriş yerlərinin, yükləmə ərazilərinin, xammal ehtiyatlarının və hazır məhsulların, istehsal və emal sahələrinin təmizlənməsinə və dezinfeksiyasına, eləcə də tullantıların uzaqlaşdırılmasına, təmizlik vasitələrinin dəyişdirilməsinə və s. məsələlərə dair müvafiq proqramlar hazırlanmalıdır;
3.9.2. Proqramların tətbiqi ilə əlaqədar müəssisədə məsul şəxslər ayrılmalı və bunlar tərəfindən qaydaya uyğun olaraq müvafiq jurnallarda qeydlər aparılmalıdır.
3.10. Müəssisədə xammalların tədarükündən hazır məhsulun ixracına kimi bütün mərhələlərdə əməliyyatlara və görülən işlərə dair qeydiyyat sisteminin hazırlanmasına və tətbiqinə olan tələblər
3.10.1. Müəssisənin səlahiyyətli nümayəndələri xammalın tədarükündən hazır məhsulun istehsalına kimi bütün mərhələlərdə aparılan əməliyyatlarla əlaqədar qeydlər aparılmalıdır. Aparılan qeydlər məhsulun mənşəyi, nəql olunma şərtləri, emal forması, tarixi, keyfiyyətə nəzarət sisteminin tətbiqi, nümunələrin götürülməsi, analiz nəticələri, temperatur rejimi, saxlanma müddəti və s. sahələri əhatə etməlidir. Qeydiyyat sistemi ilə geriqaytarma əməliyyatı qurulmalı və məhsulun keyfiyyətinə effektiv nəzarəti həyata keçirmək imkanları olmalıdır;
3.10.2. Müəssisədə aparılan təmizlik, dezinfeksiya əməliyyatları, laboratoriya analizləri, məhsulun sertifikatlaşdırılması və s. sənədləşdirmə prosedurlarına dair müvafiq jurnallarda qeydlər aparılmalıdır;
3.10.3. Personal üçün tətbiq edilən təlimləndirmə proqramları, sağlamlıq arayışları, gigiyena şərtləri və s. məsələlər barədə müvafiq jurnallarda qeydlər aparılmalıdır;
3.10.4. Aparılan bütün qeydlər minimum 5 (beş) il müddətində saxlanılmalıdır.
3.11. Müəssisədə Təhlükəli Amillərin Təhlili və Nəzarətin Kritik Nöqtələri (TATNKN) sisteminin tətbiqinə olan tələblər
3.11.1. Emal formasından asılı olaraq təsdiqedici kod nömrəsini almaq üçün müəssisədə mütləq TATNKN sistemi tətbiq olunmalıdır;
3.11.2. Emal formasından asılı olaraq məhsullarda meydana çıxan və kritik hesab olunan nöqtələr müəyyən edilməli və bunlar TATNKN planında öz əksini tapmalıdır;
3.11.3. Kritik nöqtələrdə həyata keçiriləcək təftiş planı, məsul şəxslər və işçi qrupları müəyyən edilməlidir;
3.11.4. Təhlükəli nöqtələrin yaranmaması, yaxud da ehtimal olunan təhlükələri aradan qaldırmaq məqsədilə xüsusi proqramlar hazırlanmalı və tətbiq edilməlidir;
3.11.5. Səlahiyyətli orqan tərəfindən müəssisədə tətbiq olunan TATNKN planı vaxtaşırı yoxlanılmalı və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılmalıdır.
IV. Avropa İttifaqı ölkələrinə ixrac edilən yeyinti məhsullarının istehsalı və emalı müəssisələrinin reyestrinə daxil olan məlumatlar
4.1. Təsdiqedici kod nömrəsi almış müəssisələr barədə məlumatlar (istehsal və emal müəssisəsinin adı, hüquqi ünvanı, mülkiyyət forması, təsdiqedici kod nömrəsi, rəhbərinin adı, soyadı, atasının adı və ekspertizaların dövriliyi) Avropa İttifaqı ölkələrinə ixrac edilən yeyinti məhsullarının istehsalı və emalı müəssisələrinin reyestrinə daxil edilməlidir;
4.2. Təsdiqedici kod nömrəsini almış istehsal və emal müəssisəsi 3 (üç) gün müddətində zəruri məlumatları (istehsal və emal müəssisəsinin adı, hüquqi ünvanı, müəssisə rəhbərinin adı, soyadı, atasının adı, müəssisənin təsdiqedici kod nömrəsi) səlahiyyətli orqana kağız və maqnit daşıyıcıları şəklində təqdim etməlidir. Kağız daşıyıcısında təqdim edilən məlumatlar müəssisənin səlahiyyətli şəxsi tərəfindən (onun adı, soyadı və atasının adı göstərilməklə) imzalanıb, möhürlə təsdiq edildikdən sonra təqdim edilir;
4.3. Səlahiyyətli orqan daxil olmuş məlumatların düzgünlüyünü yoxlayır və səhvlər olarsa, onların aradan qaldırılması barədə müəssisələrə dərhal bildiriş göndərir;
4.4. Reyestrə dair məlumatlarda dəyişikliklər olduqda (hüquqi şəxs yenidən təşkil edildikdə, müəssisənin və rəhbərinin adları dəyişdikdə və s.) bu barədə səlahiyyətli orqana 3 (üç) gün müddətində məlumat təqdim edilməlidir;
4.5 Azərbaycan Respublikasından Avropa İttifaqı ölkələrinə yeyinti məhsullarını ixrac edən istehsal və emal müəssisələrinin reyestrində göstərilən məlumat açıqdır;
4.6. Reyestrə alınmış müəssisələr barədə məlumat almaq üçün səlahiyyətli orqana yazılı müraciət edilməlidir;
4.7. Reyestr barəsində sorğu edilən müəssisələr haqqında məlumat və ya məlumatın verilməsindən imtina qərarı səlahiyyətli orqan tərəfindən 10 (on) gün müddətində verilməlidir.
V. Ekspertiza aparan və reyestrə alan vəzifəli şəxslərin və
müəssisələrin məsuliyyəti
Ekspertiza aparan və reyestrə qeyd edən vəzifəli şəxsləri onun aparılma qaydasının pozulmasına, habelə müəssisələr ekspertlərə təqdim etdiyi sənədlərin və onlarda göstərilən məlumatların düzgünlüyünə görə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada məsuliyyət daşıyırlar.
VI. Məhsullardan nümunələrin götürülməsi və keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi
6.1. Nümunə götürmə müddəti
Səlahiyyətli orqanın rəsmi ekspertləri tərəfindən məhsullardan nümunələr məhsul partiyasının həcmindən asılı olaraq normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun miqdarda (çəkidə) qaydasına uyğun götürülür. Nümunələr götürülərkən aparılan qeydlərdən məhsulun həqiqətən həmin müəssisədə istehsal edildiyinə diqqət yetirilməlidir. Müəssisədə istehsal olunmayan məhsullardan nümunələr götürülməməlidir.
Nümunələr 48 saatdan gec olmamaq şərtilə keyfiyyətini qiymətləndirmək üçün səlahiyyətli orqanın müəyyən etdiyi laboratoriyaya göndərilməlidir.
6.2. Nümunə götürmə formaları
Götürülən nümunələr ekspertlər tərəfindən müvafiq qaydada qablaşdırılır, bağlanır, plomblanır və möhürlə təsdiq olunur. Nümunənin yerləşdirildiyi qablaşmaya mütləq etiket yapışdırılmalıdır.
6.3. Nümunə götürmə miqdarları
Partiyanın həcmindən asılı olaraq məhsullardan Cədvəl 1-də qeyd olunan miqdarda nümunələr götürülür.
Dəmiryol və ya avtomobil sisternlərdə yerləşdirilmiş məhsuldan nümunələr eyni həcmlərdə (xüsusi nümunə götürücülər ilə) alt, üst və orta qatlardan götürülür. Bu nümunələr birləşdirilir, qarışdırılır və birləşmiş nümunəni təşkil edirlər.
Çəlləkdə yerləşən məhsuldan nümunələr müxtəlif qatlardan (alt, üst və orta) olmaqla, hər çəlləkdən, məhsulun hər 1 dm3 həcmindən 0,5-1,0 sm3 miqdarda götürülür. Bu nümunələr birləşdirilir, qarışdırılır və birləşmiş nümunəni təşkil edir.
Sisternlərdən və ya çəlləklərdən götürülmüş nümunələr 6 ədəd 0,7-0,8 dm3 həcmli və ya 9 ədəd 0,5 dm3 həcmli butulkalara doldurulurlar. Butulkaların ağzı tıxaclanır, qətranlanır və möhürlənir.
Birləşmiş nümunənin götürülməsi haqqında 2 nüsxədə akt tərtib edilir.
Götürülən nümunələr üç bərabər hissəyə bölünür. Bunlardan biri müəssisədə, biri səlahiyyətli orqanda saxlanılır, digəri isə keyfiyyətini qiymətləndirmək məqsədilə müvafiq laboratoriyaya təqdim olunur.
Laboratoriyaya daxil olan butulkaların içərisindəki məhsul yenidən birləşdirilir, qarışdırılır və analiz edilir.
Qablaşdırma və markalanmanın düzgünlüyü məhsulun hər bir vahidində (dəmiryolu sisterni, yeşiklərdə) yoxlanılır.
Məhsulun keyfiyyətinin qiymətləndirilməsi məqsədilə hər dəmiryolu və avtomobil sisterinindən, çəlləkdən götürülən birləşmiş nümunənin miqdarı 6 dm3-dən az olmamalıdır.
Cədvəl 1
Mal partiyasının həcmindən asılı olaraq götürülən nümunələrin (butulkaların) sayı
|
Partiyanın həcmi, butulkalar |
Götürülən həcm, butulkalar |
Butulkaların qəbul edilən sayı |
Yararsızlıq sayı |
|
150-yə qədər 151-dən 500-ə qədər 501-dən 1200-ə qədər 1201-dən 3200-ə qədər 3201-dən 10000-ə qədər 10001-dən 35000-ə qədər 35000-dən çox |
8 20 32 50 80 125 200 |
0 1 2 3 5 7 10 |
1 2 3 4 6 8 10 |
Götürülən butulkaların içərisində qüsurlu butulkaların sayı qəbul edilən saya bərabər və ya ondan az olarsa, məhsul partiyası qəbul edilir, yararsız saya bərabər və ya ondan çox olarsa, məhsul partiyası qəbul edilmir.
Orqanoleptiki, fiziki-kimyəvi və mikrobioloji göstəricilərin təyini üçün Cədvəl 1-də qeyd olunan sayda götürülmüş 0,7-0,8 dm3 həcmli butulkalardan 4 ədəd və ya 0,5 dm3 həcmli butulkalardan 6 ədəd nümunə kimi ayrılır. Nümunə butulkaların bağlaması pozulmamalıdır.
Qablaşdırılmamış meyvə şirələrindən, o cümlədən üzüm şirəsindən, üzüm horrasından nümunələr üzüm şirəsində və horrasında oxratoksin A, meyvə şirələrində, meyvə nektarında və almadan və ya alma şirəsindən alınan digər qıcqırma içkilərində patulini təyin etmək məqsədilə Cədvəl 2-yə müvafiq olaraq götürülür.
Nümunə götürülən ümumi partiyanın çəkisi ən azı 1 litr olmalıdır. Maye məhsulun böyük həcmlərində nümunə götürülməmişdən əvvəl maye əl və ya mexaniki üsülla yaxşıcı qarışdırılmalıdır. Nöqtə nümunələrinin çəkiləri minimum 100 qram olmalıdır ki, bunların da ümumi çəkisi minimum 1 litr təşkil etməlidir.
Cədvəl 2
Qablaşdırılmamış meyvə şirələrindən, o cümlədən üzüm şirəsindən, üzüm horrasından nümunə götürmə normaları
|
Nümunənin adı |
Partiyanın həcmi (litr) |
Nöqtə nümunələrinin minimum sayı |
Ümumi nümunələrin minimum həcmi (litr) |
|
Meyvə şirəsi |
≤50 |
3 |
1 |
|
Butulkalarda/qablarda meyvə şirəsi |
≤50 |
3 |
1 |
|
Butulkalarda/qablarda meyvə şirəsi |
50-dən 500-ə qədər |
5 |
1 |
|
Butulkalarda/qablarda meyvə şirəsi |
>500 |
10 |
1 |
Qablaşdırılmış meyvə-tərəvəzlərin emalı məhsullarında (şirələrdə) markalanmanın və daşınma taralarının (yeşiklər, konteynerlər və s.) vəziyyətini yoxlamaq məqsədilə nümunələr Cədvəl 3-ə müvafiq olaraq götürülür.
Cədvəl 3
Qablaşdırılmış meyvə şirələrindən nümunə götürmə normaları
|
Partiyaların həcmi (nəqliyyat taralarının miqdarı), ədədlə |
Götürülən miqdar (ədədlə) |
Məqbul sayılan miqdar |
Çıxdaş sayılan miqdar |
|
25-ə qədər (daxil olmaqla) |
3 |
0 |
1 |
|
|
26-dan 90-a qədər |
5 |
0 |
1 |
|
|
91-dən 150-yə qədər |
8 |
0 |
1 |
|
|
151-dən 500-ə qədər |
13 |
0 |
1 |
|
|
501-dən 1200-ə qədər |
20 |
0 |
1 |
|
|
1201-dən 10000-ə qədər |
32 |
1 |
2 |
|
|
10000-dən yuxarı |
50 |
1 |
2 |
|
Markalanmanın, etiketin və taranın bədii tərtibatının yoxlanılması məqsədilə nümunələr Cədvəl 4-ə müvafiq olaraq götürülür.
Cədvəl 4
Markalanmanın, etiketin və taranın bədii tərtibatının yoxlanılması məqsədilə nümunə götürmə normaları
|
Partiyanın həcmi (nəqliyyat tarasının miqdarı), ədədlə |
Götürülən miqdar, (ədədlə) |
Məqbul sayılan miqdar |
Çıxdaş sayılan miqdar |
|
0,35 litrlik istehlakçı tarasında olan məhsul |
|||
|
90-a qədər (daxil olmaqla) |
13 |
0 |
1 |
|
91-dan 150-yə qədər |
20 |
0 |
1 |
|
151-dən 280-a qədər |
32 |
1 |
2 |
|
281-dən 500-ə qədər |
50 |
1 |
2 |
|
501-dən 1200-ə qədər |
80 |
1 |
2 |
|
1201-dən 10000-ə qədər |
125 |
2 |
3 |
|
10000-dən yuxarı |
200 |
3 |
4 |
|
0,35-dən 1litrə qədər həcmli istehlakçı tarasında olan məhsul |
|||
|
90-a qədər (daxil olmaqla) |
5 |
0 |
1 |
|
91-dən 150-ə qədər |
8 |
0 |
1 |
|
151-dən 280-a qədər |
13 |
0 |
1 |
|
281-dən 500-ə qədər |
20 |
0 |
1 |
|
501-dən 1200-ə qədər |
32 |
1 |
2 |
|
1201-dən 3200-ə qədər |
50 |
1 |
2 |
|
3201-dən 10000-ə qədər |
80 |
1 |
2 |
|
10000-dən yuxarı |
125 |
2 |
3 |
|
1 litrdən yuxarı istehlakçı tarasında olan məhsul |
|||
|
90-a qədər (daxil olmaqla) |
5 |
0 |
1 |
|
91-dən 150-yə qədər |
8 |
0 |
1 |
|
151-dən 500-ə qədər |
13 |
0 |
1 |
|
501-dən 1200-ə qədər |
20 |
0 |
1 |
|
1201-dən 10000-ə qədər |
32 |
1 |
2 |
|
10000-dən 35000-ə qədər |
50 |
1 |
2 |
|
35000-dən yuxarı |
80 |
1 |
2 |
Məhsullarda fiziki-kimyəvi analizlərin aparılması üçün Cədvəl 5-ə müvafiq olaraq nümunələr götürülür.
Cədvəl 5
Məhsullarda fiziki-kimyəvi analizlərin aparılması üçün nümunə götürmə normaları
|
Partiyanın həcmi (istehlakçı tarasının miqdarı), ədədlə |
Götürülən miqdar, (ədədlə) |
Məqbul sayılan miqdar |
Çıxdaş sayılan miqdar |
|
0,35 litrlik istehlakçı tarasında olan məhsul |
|||
|
50-a qədər (daxil olmaqla) |
3 |
0 |
1 |
|
51-dan 150-yə qədər |
5 |
1 |
2 |
|
151-dən 500-ə qədər |
8 |
1 |
2 |
|
501-dən 3200-ə qədər |
13 |
2 |
3 |
|
3200-dən yuxarı |
20 |
3 |
4 |
|
0,35-dən 1litrə qədər həcmli istehlakçı tarasında olan məhsul |
|||
|
150-ə qədər (daxil olmaqla) |
3 |
0 |
1 |
|
151-dən 1200-a qədər |
5 |
1 |
2 |
|
1201-dən 35000-ə qədər |
8 |
1 |
2 |
|
35000-dən yuxarı |
13 |
2 |
3 |
|
1 litrdən yuxarı istehlakçı tarasında olan məhsul |
|||
|
50-a qədər (daxil olmaqla) |
2 |
0 |
1 |
|
51-dən 500-ə qədər |
3 |
0 |
1 |
|
501-dən 35000-ə qədər |
5 |
1 |
2 |
|
35000-dən yuxarı |
8 |
1 |
2 |
6.4. Nümunələrin etiketlənməsi
Məhsullardan götürülən nümunələr üçün "Şərab və şərab məhsullarından, meyvə və tərəvəz şirələrindən nümunənin götürülməsinə dair etiket forması" (əlavə 6) 3 (üç) nüsxə şəklində tərtib olunur. Bu nüsxələrdən biri müəssisədə saxlanılan nümunəyə, ikincisi təsdiq edilmiş nümunəyə, digəri isə analiz üçün göndərilən nümunəyə yapışdırılır. Analiz üçün göndərilən nümunələrə yapışdırılmış etiket səlahiyyətli nümayəndə tərəfindən kodlaşdırılmalıdır. Etiketin arxa tərəfində tələb olunan analizlər işarələnir və analizlərin cəmi qeyd olunur.
Etiket yapışdırılmayan nümunələr analiz olunmur.
Məhsulda aparılan analizlərdə zərərli maddələrin yol verilən maksimum miqdarları normalara (əlavə 7) uyğun gəldiyi təqdirdə səlahiyyətli orqan tərəfindən həmin məhsulların sertifikatlaşdırılması barədə qərar qəbul edilir.
6.5. Nümunələrin və analiz nəticələrinin qeydiyyatı sistemi
Məhsulların ixracı zamanı səlahiyyətli orqan tərəfindən götürülən nümunələrlə əlaqədar "Şərab və şərab məhsullarından, meyvə və tərəvəz şirələrindən nümunənin götürülməsinə dair akt" (əlavə 8) 2 (iki) nüsxədə tərtib olunur, daha sonra nümunəyə dair məlumatlar "Şərab və şərab məhsullarından, meyvə və tərəvəz şirələrindən götürülən nümunələrin qeydiyyatı jurnalı"na (əlavə 9) qeyd olunur. Götürülən nümunələr "Şərab və şərab məhsullarına, meyvə və tərəvəz şirələrinə dair nümunələrin laboratoriyaya göndərilməsinə dair təhvil-təslim sənədi" (əlavə 10) ilə birlikdə səlahiyyətli orqanın müəyyən etdiyi laboratoriyaya (bundan sonra - laboratoriya) göndərilir.
Göndərilən nümunələrə dair analiz xərcləri müəssisənin səlahiyyətli nümayəndəsi tərəfindən qabaqcadan ödənilməldir.
Laboratoriyada nümunələr "Şərab və şərab məhsullarından, meyvə və tərəvəz şirələrindən götürülən nümunələrin laboratoriya qeydiyyatı jurnalı"nda (əlavə 11) qeydiyyatdan keçirilməli, analiz nəticələri hazır olduqdan sonra həmin jurnala məhsula və suya dair nəticələr də köçürülməlidir. Bütün nümunə daxil olmalarını və aparılan əməliyyatları, nümunələrin xüsusiyyətlərini, analiz nəticələrini eyni anda və eyni jurnalda izləmək mümkün olmalıdır.
Məhsullardan götürülən nümunələrin analiz nəticələrinə dair məlumatlarla əlaqədar 3 (üç) nüsxədə "Şərab və şərab məhsullarından, meyvə və tərəvəz şirələrinə dair analiz rəyi” (əlavə 12) hazırlanır, bunlardan biri səlahiyyətli orqana, biri müvafiq müəssisəyə təqdim olunur, digəri isə laboratoriyada qalır. Analiz rəyləri məhsula keyfiyyət sertifikatının verilib verilməməsi barədə veriləcək qərar üçün əsas təşkil edir.
Analiz rəyləri aydın şəkildə doldurulmalı, üzərində düzəlişə və dəyişikliyə yol verilməməli, tərtib və təsdiq edənin adı, soyadı, vəzifəsi yazılmalı, imzalanmalı və möhürlə təsdiq olunmalıdır.
Laboratoriya tərəfindən məhsulların nümunələrinə dair analiz rəyləri ən geci 3 (üç) gün ərzində səlahiyyətli orqana təqdim olunmalıdır.
Müəssisənin analiz nəticələrinə onların bəyan edildiyi gündən etibarən 1 (ay) müddətində etiraz etmək hüququ vardır. Bu məqsədlə müəssisə ərizə ilə səlahiyyətli orqana müraciət etməlidir. Belə olan halda təsdiq edilmiş nümunənin keyfiyyəti müvafiq laboratoriyada, yaxud da Avropa Komissiyası tərəfindən təsdiq olunmuş digər laboratoriyada qiymətləndirilməlidir. Bu zaman təsdiq edilmiş nümunə də səlahiyyətli nümayəndə tərəfindən kodlaşdırılmalıdır. Təsdiq edilmiş nümunələrin saxlandığı qablaşmanın ağzı qətiyyən açılmamış və etiketlənmiş vəziyyətdə olmalıdır. Təsdiq edilmiş nümunənin analiz nəticələri veriləcək yekun qərar üçün əsas olmalıdır.
Təsdiq edilmiş nümunələrin analiz xərcləri müəssisə tərəfindən qabaqcadan ödənilməlidir.
VII. Müəssisələrdə istifadə olunan suyun keyfiyyətinə nəzarətin həyata keçirilməsi qaydaları
7.1. Müəssisə istifadə olunan suyun keyfiyyətini təmin etmək üçün aşağıdakı ümumi qaydalara riayət etməlidir:
- İstifadə olunan suyun və buzun hansı mənbələrdən təmin olunduğu səlahiyyətli orqana təqdim edilən Təhlükəli Amillərin Təhlili və Nəzarətin Kritik Nöqtələri (TATNKN) planında qeyd olunmalıdır;
- TATNKN planına müəssisənin su boru xətlərini, hovuzları və bütün su çıxış nöqtələrini göstərən plan əlavə edilməlidir;
- Müəssisədə istifadə olunan bütün çeşmələr və vannalar istifadə təyinatından, yaxud da müxtəlif şəkildə rənglənməsindən asılı olmayaraq ardıcıl olaraq nömrələnməlidir. Nömrələnmə qaydaları müəssisənin planında öz əksini tapmalı və iki surətdə hazırlanmalıdır. Bunlardan bir müəssisədə saxlanılmalı, digəri isə ekspertizalar zamanı nümunə götürmək üçün ekspertlərə təqdim olunmalıdır;
- Müəssisədə müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunan çeşmələr və vannalar bir-birindən fərqli rənglənməlidir;
- Müəssisədə əsas mənbəyə bağlı olan digər çeşmələr mövcuddursa, bunlar ayrıca olaraq planda alt nömrələrlə nömrələnməli və müvafiq şəkildə rənglənməlidir. Əsas mənbəyə bağlı olan digər çeşmələrdən hər hansı birindən götürülən suyun nümunələrinin keyfiyyət göstəriciləri əsas mənbədəki suyun keyfiyyətini səciyyələndirir;
- Yeni tikilən və təsdiqedici kod nömrəsini almaq üçün müraciət edən müəssisələrdə hovuzların çeşmə və vannalarla olan əlaqələri istifadə etdiyi mənbəyə uyğun olaraq planlaşdırılmalı və inşa olunmalıdır;
- Bütün əsas və köməkçi hovuzlar üçün təmizlik proqramları hazırlanmalı, tətbiq olunmalı və saxlanılmalıdır.
7.2. Müəssisələrdə istifadə olunan su ehtiyatları aşağıdakı mənbələr hesabına təmin edilir:
7.2.1. Artezian suyu: Bu mənbədən təmin olunan sudan istifadə edilərkən aşağıdakı qaydalara riayət olunmalıdır:
- Suyun çıxış yeri ilə əsas hovuz arasına suyun filtrasiyadan keçirilməsi üçün qumdan, yaxud da mexaniki başqa vasitələrdən istifadə olunmaqla xüsusi sistem quraşdırılmalıdır;
- Müəssisənin əsas və köməkçi hovuzları suyun istifadə həcminə uyğun olmalıdır;
- Su əsas hovuzdan köməkçi hovuzlara, yaxud da birbaşa çeşmə və vannalara axıdılmazdan əvvəl ultrabənövşəyi şüadan keçirilməlidir;
- Suyun xlorlanması əməliyyatı əsas hovuza axıdılmamışdan əvvəl həyata keçirilməli və xlorlanmış su istifadə olunmamışdan əvvəl ən azı 20-30 dəqiqə saxlanılmalıdır.
7.2.2. Şəhərdaxili şəbəkə suyu: Bu mənbədən təmin olunan sudan istifadə edilərkən aşağıdakı qaydalara riayət olunmalıdır:
- Müəssisənin əsas su hovuzları istifadə həcminə uyğun olmalıdır;
- Su əsas hovuzdan saxlama hovuzlarına axıdılmazdan əvvəl ultrabənövşəyi şüadan keçirilməlidir;
- Şəhərdaxili şəbəkə suyun xlorlanma səviyyəsi saxlama hovuzlarına axıdılmazdan əvvəl mütləq ölçülməli və xlorlanma səviyyəsi 2 ppm-i keçməməlidir. Suyun istifadə məqsədindən və yerindən asılı olaraq xlorun miqdarını tənzimləmək üçün müvafiq tədbirlər alınmalıdır.
7.3. Müəssisədə istifadə olunan sudakı xlorun miqdarı aşağıdakı tələblərə cavab verməlidir:
- Sosial obyektlər, tualet, duş və s. bu qəbildən olan sahələrdə istifadə olunan sudakı xlorun səviyyəsi maksimum 2 ppm.;
- Emal sahələri, anbar məntəqələri, yükləmə-boşaltma sahələrinin yuyulmasında istifadə olunan sudakı xlorun səviyyəsi 200 ppm.;
- Alətlərin, avadanlıqların və iş stollarının təmizlənməsində istifadə olunan sudakı xlor səviyyəsi maksimum 20 ppm.;
- Məhsullar ilə birbaşa təmasda olan və buz emalında istifadə olunan sudakı xlor səviyyəsi maksimum 1,5 ppm., normal olaraq isə 0,1-0,3 ppm. Arasında olmalıdır.
7.4. Nümunələrin götürülməsi və laboratoriyaya göndərilməsi üçün aşağıdakı qaydalara riayət olunmalıdır:
- Emal müəssisələrində nömrələnmiş çeşmə və vannaların hər hansı birindən suyun mikrobioloji göstəricilərinin təyini üçün
- Nümunələr götürülərkən çeşmə, yaxud da vannadakı bulanıq suyun axıdılması üçün çıxış yerləri 2-3 dəqiqə açıq saxlanılmalıdır. Daha sonra bağlanan krantın ağzı spirtlə dezinfeksiya edilməlidir. Bu əməliyyatdan sonra su krantını təkrar 5 (beş) dəqiqə müddət ərzində açıq saxladıqdan sonra sterilizə edilmiş şüşəyə su doldurulmalıdır. Əgər həmin su xlorlanmışsa, onda dərhal sodium trisulfat kristalı, yaxud da 0,1 ml. 2%-lik sodium trisulfat məhlulu əlavə edilərək xlor neytrallaşdırılmalıdır. Daha sonra nümunə şüşəsi və etiketi neylon torbaya yerləşdirilərək və ağzı bağlanaraq möhürlənməlidir. Nümunələr yerləşdirilmiş torbalar buz içində mühafizə edilərək maksimum 24 saat ərzində laboratoriyaya göndərilməlidir. Analizə göndərilən nümunələrdə sərbəst xlorun miqdarı təyin edilməlidir;
- Nümunəyə “Sudan nümunənin götürülməsinə dair etiket forması” (əlavə 13) qoşulmalıdır;
- Sudan nümunələr götürüldükdə “Sudan nümunə götürmə aktı” (əlavə 14) iki surətdə hazırlanmalı, müəssisənin səlahiyyətli nümayəndəsi və ekspert tərəfindən imzalanmalı, bir surəti müəssisəyə təqdim edilməli, digəri isə səlahiyyətli orqanda qalmalıdır;
5) Nümunələr ekspertlər tərəfindən müəyyən edilən xüsusi kodlaşdırma sistemi ilə müvafiq laboratoriyaya göndərilməlidir;
6) Nümunələr nümunəsi verilmiş “Su nümunələrinin laboratoriyaya göndərilməsinə dair təhvil-təslim sənədi”ni (əlavə 15) müşayiət etməklə laboratoriyaya göndərilməlidir. Aparılacaq analizlər mütləq ekspert tərəfindən həmin sənəddə qeyd olunmalıdır;
7) Nümunələr analiz üçün səlahiyyətli orqanın laboratoriyasına göndərilməlidir;
8) Analiz xərcləri nümunələrin götürüldüyü müəssisə tərəfindən qabaqcadan ödənilməlidir.
7.5. Nümunə götürmə qaydası aşağıdakı kimidir:
7.5.1. Suyun keyfiyyətinə nəzarəti həyata keçirmək üçün nümunələr müəssisəyə təsdiqedici kod nömrəsinin verilməsi üçün ilkin analizlər və fəaliyyətinə mütəmadi nəzarəti həyata keçirmək üçün dövri analizlər olaraq iki qrupda təhlil olunur.
7.5.2. Suyun keyfiyyətinin ilkin qiymətləndirilməsi aşağıdakı qaydada həyata keçirilir:
Təsdiqedici kod nömrəsini almaq məqsədilə səlahiyyətli orqana müraciət edən müəssisə şəhərdaxili şəbəkə suyundan istifadə etdiyi təqdirdə “İstehsal və emal müəssisəsində istifadə olunan suda ilkin analiz ediləcək göstəricilər”də (əlavə 16) qeyd olunan D və E göstəricilərini, arterzian suyundan istifadə etdiyi təqdirdə isə A,B,C,D və E göstəricilərini (orqanoleptik, fiziki-kimyəvi, toksiki, mikrobioloji, qatışıqlar və s.) əhatə edən ilkin analizləri aparmalıdır. Bu analizlər üçün müəssisənin emal sahəsində mövcud olan və müxtəlif məqsədlər üçün nəzərdə tutulan nömrələnmiş çeşmə və ya krantların hər hansı birindən ancaq 1 (bir) nümunə götürülməlidir.
7.5.3. Suyun keyfiyyətinin dövri olaraq qiymətləndirilməsi aşağıdakı qaydada həyata keçirilir:
7.5.3.1. İlkin qiymətləndirmə nəticələri müsbət çıxdığı təqdirdə emal sahəsində mövcud olan və nömrələnmiş çeşmə, yaxud da vannaların hər hansı birindən götürülən nümunələr üzərində “İstehsal və emal müəssisəsində istifadə olunan suda standart analizlər zamanı təyin edilən göstəricilər”də (əlavə 17) qeyd olunan analizlər aparılmalıdır. Aparılan analizlər zamanı aşağıdakı tələblərə riayət olunmalıdır:
- 1 (bir) həftə ara ilə 3 (üç) müxtəlif çeşmə, yaxud da vannadan nümunələr götürülməklə bu əməliyyatlar təkrarlanmalıdır. Ancaq, analiz nəticələri mənfi çıxmadığı təqdirdə ikinci həftədən etibarən götürüləcək nümunələrdə Əlavə 5-in C2 sütununun E göstəriciləri analiz edilməlidir. Belə olan təqdirdə 4 (dörd) həftə ərzində 4 (dörd) ədəd müxtəlif çeşmə, yaxud da vannadan 4 (dörd) müxtəlif nümunə götürülərək qiymətləndirilməlidir;
- Analiz nəticələri Əlavə 5-də qeyd olunan göstəricilərə uyğun gəldiyi təqdirdə ayda bir dəfə üst-üstə 3 (üç) ay olmaqla hər ay fərqli çeşmə, yaxud da vannadan nümunələr götürülməli və Əlavə 5-in C2 sütununun E göstəriciləri analiz edilməlidir;
- Bu analizlər də müsbət çıxdığı təqdirdə hər 3 aydan bir çeşmə, yaxud da vannadan nümunələr götürülməli və Əlavə 5-in C2 sütununun E göstəriciləri analiz edilməlidir;
- Bütün analiz nəticələri müsbət çıxdığı təqdirdə həmin müəssisədə suyun nümunələri 6 aydan bir götürülərək qiymətləndirilməlidir;
- Suyun keyfiyyətinin dövri olaraq qiymətləndirilməsinin birinci həftəsindən sonra hər altı aydan bir Əlavə 5-in C2 sütununda qeyd olunan bütün göstəricilər analiz edilməlidir;
- Əlavə 5-də qeyd olunan dövri analizlərdən C1 sütunundakı A, B, C və D göstəriciləri müəssisənin daxili imkanları, yaxud da səlahiyyətli orqanın laboratoriyalarında, E göstəriciləri isə ancaq səlahiyyətli orqanın laboratoriyasında hər 3 aydan bir aparılmalı, analiz nəticələri saxlanılmalı və ekspertizalarda bunların mövcudluğu və uyğunluğu yoxlanılmalıdır;
- Ekspertlər tərəfindən dövri analizlərin müddətinə riayət olunmalı, ehtiyacı olduqda bu müddətlər xaricində də nümunələr götürülərək qiymətləndirilməlidir.
7.5.4. Müəssisə tərəfindən, yaxud da ekspertlər tərəfindən aparılan analizlərin nəticələri mənfi çıxdığı təqdirdə onun fəaliyyəti dayandırılmalı və təkrar nümunələr götürülərək qiymətləndirilməlidir. Aparılan analiz nəticələrindən ardıcıl olaraq ikisi müsbət çıxdığı təqdirdə müəssisənin fəaliyyətinə icazə verilməlidir. Ancaq, bu halda 4 (dörd) həftəlik analiz müddəti tamamlanmalıdır. Bundan sonra dövri analizlərə nəticələrin mənfi çıxdığı mərhələdən davam edilməlidir.
Suyun keyfiyyətinin qiymətləndirilməsində “Suyun keyfiyyətinin qiymətləndirilməsində istifadə olunan analiz üsulları”nda (əlavə 18) qeyd olunan analizlər tətbiq olunur.
7.6. Suyun keyfiyyətinə nəzarət sisteminin tətbiqində qeydiyyat sisteminin hazırlanması və nəzarətin həyata keçirilməsində aşağıdakı tələblərə riayət olunmalıdır:
- Müəssisələrdə istifadə olunan suyun xlorlanma səviyyəsi hər gün yoxlanılaraq müvafiq jurnalda qeydlər aparılmalıdır;
- Suyun analiz rəyləri və xlorlanma səviyyəsinə dair qeydlər mütəmadi olaraq tutulmalı, saxlanılmalı və tələb olunduqda səlahiyyətli orqanın ekspertlərinə təqdim olunmalıdır;
- Nəzarət sistemində analizlərin aparılmasında ekspertlər tərəfindən onun mütəmadiliyinə əməl olunduğu vaxtaşırı yoxlanılmalı və suda xlorun miqdarı ölçülərək normaya uyğunluğu müəyyən edilməlidir.
Əlavə1
ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARININ, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞİRƏLƏRİNİN İSTEHSALI VƏ EMALI MÜƏSSİSƏLƏRİNDƏ HƏYATA KEÇİRİLƏN EKSPERTİZALARIN NƏTİCƏLƏRİNƏ DAİR FORMA №1
1. MÜƏSSİSƏ HAQQINDA ÜMUMİ MƏLUMATLAR
Adı: ____________________________________________________________________
Ünvanı: _________________________________________________________________
Tel/Faks: ________________________________________________________________
E-mail poçtu: _____________________________________________________________
Qeydiyyat nömrəsi: ________________________________________________________
2. MÜƏSSİSƏNİN YERLƏŞMƏ VƏZİYYƏTİ
2.1. Rayon mərkəzinə yaxınlığı (km):____________________________________________
2.2. Nəqliyyat yollarına yaxınılğı (km):__________________________________________
2.3. Müəssisəni mühafizə edən hasarın mövcudluğu:
Vardır ( ) Yoxdur ( )
2.4. Mühafizə hasarının növü:
2.4.1. Daş divar __________________________________________________________( )
2.4.2. Taxta hasar _________________________________________________________( )
2.4.3. Məftil hasar ________________________________________________________( )
2.4.4. Digər (qeyd edin)____________________________________________________( )
2.5. Ümumi yerləşmə planı (əlavə edin):
3. MÜƏSSİSƏNİN FƏALİYYƏT SAHƏSİ
3.1. Şərab və şərab məhsulları:
3.1.1. Şərab (ağ, qara, çəhrayı)_________________________________________ ( )
3.1.2. Üzüm çaxırı:__________________________________________________ ( )
3.1.3. Üzüm şirəsi:__________________________________________________ ( )
3.1.4. Digər (qeyd edin): _____________________________________________ ( )
3.2. Meyvə və tərəvəz şirələri:
3.2.1. Meyvə və tərəvəz şirəsinin tərkibi _________________________________ ( )
3.2.2. Qatılaşdırılmış meyvə və tərəvəz şirəsi ____________________________ ( )
3.2.3. Meyvə nektarı ________________________________________________ ( )
3.2.4. Kompot _____________________________________________________ ( )
3.2.5. Digər (qeyd edin) _____________________________________________ ( )
3.3. Müəssisənin istehsal gücü (ton/gün, ton/il):________________________________
3.4. Xammal və hazır məhsullar:
3.5.Xammalın adı :_____________________________________________________
Həcmi (Ton/gün, ton/il)_________________________________________________
Hazır məhsulun adı:______________________________________________________
Həcmi (Ton/gün, ton/il):___________________________________________________
3.6. Xammalın təmin edilmə forması:
Öz istehsalı:_____________________________________________________________
İkinci əldən (ticarət obyektləri):____________________________________________
İdxal:__________________________________________________________________
Digər (qeyd edin):________________________________________________________
3.7. Xammalı daşıma vasitələri:
Avtomobil, vaqon, gəmi: ................................................................................................ ( )
O cümlədən
Soyuducusuz avtomobillərlə .......................................................................................... ( )
Soyuducu sistemli avtomobillərlə ...................................................................................( )
Konteynerlərlə..................................................................................................................( )
Digər (qeyd edin) ............................................................................................................( )
3.8. Xammalın daşınma formaları:
Qablarda, qutularda, kisələrdə .......................... ............................................................ ( )
Digər vasitələrdə (qeyd edin) ..........................................................................................( )
3.9. Xammalın müəssisəyə daxil olduğu andan emalına kimi olan dövrdə saxlanıldığı yerlər və müddətləri:
|
Yer |
Müddət (saat, həftə, ay, il) |
|
Anbar məntəqəsi |
|
|
Soyuq şəraitli anbarlar |
|
|
Xüsusi mühafizə anbarları |
|
|
Açıq sahədə |
|
|
Digər |
|
4. MÜƏSSİSƏNİN FİZİKİ XÜSUSİYYƏTLƏRİ
4.1. Ümumi sahəsi (m2): _____________________________________________________
(yerləşmə planını əlavə edin)
4.2. İstehsal və emal sahələri (m2): _____________________________________________
Anbarlar: _____________________________________________________________
4.3. Xidmət obyektlərinin sahələri (m2)
Müdiriyyət:___________________________________________________________
Sosial obyektlər:_______________________________________________________
Mühafizə:_____________________________________________________________
Laboratoriya:___________________________________________________________
Digər:__________________________________________________________________
5. MÜƏSSİSƏDƏ ÇALIŞAN PERSONAL
5.1. Müəssisədə çalışan personalın ümumi sayı: ____________________________________
5.2. Personalın ixtisas sahələri üzrə bölgüsü, sayı və təhsil səviyyələri:
Personalın sahələr üzrə bölgüsü Sayı Təhsil səviyyələri
A. Texniki və tibbi personal _____ _____________
Mühəndis-texnoloqlar _____ _____________
Kimyaçılar _____ _____________
Mikrobioloqlar _____ _____________
Laborantlar _____ _____________
Digər _____ _____________
B. Xidmət personalı
Mühasib _____ _____________
Nəzarətçi _____ _____________
Sürücü _____ _____________
Yeməkxana işçiləri _____ _____________
Digər _____ _____________
C. Fəhlələr _____ _____________
Daimi _____ _____________
Müvəqqəti _____ _____________
6. MƏHSUL YIĞIMI YERLƏRİNƏ OLAN TƏLƏBLƏR
6.1. Ağacların artımı üçün torpağın tərkibi aqrotexniki tələblərə cavab verirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
6.2. Qrunt sularının axıdılması üçün lazımi drenaj sistemi mövcuddurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
6.3. Ətraf mühit şərtləri (külək, qum və tozla bağlı infeksiyalar, çirkab maddələr və s.) ağacların yetişməsinə mənfi təsir edirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
6.4. Suvarma və digər məqsədlər üçün kifayət qədər su mənbələri mövcuddurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
6.5. Bağ sahələrinin yaxınlığında asanlıqla A/flavuz paraziti ilə yoluxa bilən və infeksiya mənbəyi hesab olunan bitkilər əkilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
7. ƏKİN SAHƏLƏRİNƏ OLAN TƏLƏBLƏR
7.1. Əkin sahələrində torpağın səthi əkindən əvvəl yaxşıca təmizlənirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
7.2. Əkindən əvvəl məhsulun keyfiyyətinə və təhlükəsizliyinə təsir edə bilən amillər təhlil olunurmu və dayanıqlı növlərin əkilməsinə üstünlük verilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
7.3. Torpağın qidalılıq dərəcəsini artırmaq məqsədilə istifadəsi nəzərdə tutulan maddələrin istifadə norması və metodları müəyyənləşdirilmişdırmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
8. MƏHSUL YIĞIMINDAN ƏVVƏLKİ MƏRHƏLƏYƏ OLAN TƏLƏBLƏR
8.1. Böyümə mərhələsində bağ və əkin yerləri toz və digər təsirlər nəticəsində əmələ gələn gənələrin artımını azaltmaq, yaxud da tamamilə məhv etmək üçün müntəzəm olaraq sulanır və ya yağlanırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
8.2. Bağ sahəsinə yaxın ərazilərdə torpağın becərilməsində ağacın üzdə olan hissəsinə Aspergilla flavus /A. parazitini və göbələk sporunu yaya bilən metodlar tətbiq olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
8.3. Həşəratlara, göbələklərə, alaq otlarına, gənələrə və digər parazitlərə qarşı effektiv mübarizə vasitələri tətbiq olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
8.4. Cavab bəlidirsə istifadə olunan vasitələri qeyd edin:
____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
8.5. Suvarma və digər məqsədlər üçün istifadə olunan su normativ-texniki sənədlərin tələblərinə cavab verirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
8.6. Məhsulun yığılması, saxlanması və daşınması zamanı istifadə olunan avadanlıqlar və maşınlar yığımdan əvvəl potensial təhlükələrin qarşısını almaq məqsədilə dezinfeksiya olunur və saz vəziyyətdə saxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
9. MƏHSUL YIĞIMINA OLAN TƏLƏBLƏR
9.1. Məhsulu göbələk və həşərat infeksiyası nəticəsində potensial təhlükələrin əmələ gəlməsindən qorumaq üçün yetişən kimi yığılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
9.2. Məhsul vaxtında yığılmırsa bunun səbəblərini qeyd edin:
____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
9.3. Məhsulun yetişmə dövrlərində ağacların altı A. flavus və ya A. parazitinin inkişafı üçün əlverişli olan zibil və s. materiallardan yaxşıca təmizlənirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
9.4. Təmizləmə əməliyyatlarında istifadə olunan vasitələri və metodları qeyd edin:
_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
9.5. Yığım zamanı məhsulu zədələmələrdən qorumaq üçün qoruyucu vasitələrdən istifadə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
9.6. Ağacları silkələnməklə yığılan müəyyən məhsul növlərində ərazilərə heyvanların (məhsulun heyvan nəcisi ilə təması nəticəsində yoluxma ehtimalını nəzərə alaraq) daxil olmasının qarşısı alınmışdırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
9.7. Yığımdan sonra məhsullar həşəratlardan və göbələklərdən təmiz konteynerlərlə dərhal emala göndərilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
9.8. Məhsullar dərhal emal müəssisələrinə göndərilmədiyi təqdirdə onlar xüsusi şəraitə malik anbar məntəqələrində müvəqqəti saxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
10. MƏHSUL YIĞIMINDAN SONRAKI MƏRHƏLƏYƏ OLAN TƏLƏBLƏR
10.1. Məhsul yığımından sonra ağaclar, kollar budanır və zəruri hallarda böyümə dövründən əvvəl parazitlərə qarşı mübarizə vasitələrindən istifadə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
10.2. Cavab bəlidirsə müvafiq vasitələri və metodları qeyd edin:
_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
10.3. Bağ sahələri və digər yığım mərkəzləri Aspergilla göbələyinin əmələ gəlməsinin qarşısını almaq məqsədilə yığımdan dərhal sonra zibilliklərdən və tullantılardan təmizlənirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
10.4. Yığım əməliyyatlarında istifadə olunan avadanlıqlar, nəqliyyat vasitələri və s. vaxtaşırı dezinfeksiya olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11. XAMMALIN VƏ HAZIR MƏHSULUN SAXLANMASINA OLAN TƏLƏBLƏR
11.1. Tədarük olunan xammal orqanoleptiki xüsusiyyətləri, xarici görünüşü, iyi, mikrobioloji göstəriciləri, toksiki elementləri, kənar maddələr, fiziki xassələri, böyüklüyü, növ eyniləşdirilməsi və s. etibarı ilə yoxlanıldıqdan sonra mədaxil olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.2. Xammal və hazır məhsullar emal, yaxud da ixrac olunanadək partiya nömrələri qeyd olunmuş etiketlərlə birlikdə temperatur rejimini tənzimləyən və qeyd edən sistemə malik anbarlarda saxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.3. Anbar məntəqələrində temperatur ölçmə cihazları daima işlək vəziyyətdə saxlanılırmı və qrafik əsasında temperatur rejimi barədə müvafiq jurnalda mütəmadi qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.4. Daxil olan xammalda və hazır məhsulda standartların tələblərinə cavab verməyənlər aşkar olunduqda, onlar dərhal kənarlaşdırılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.5. Kənar maddələrin və standartların tələblərinə cavab verməyən məhsullar hansı vasitələrdən istifadə olunaraq kənarlaşdırılır?
Optik (əl) ____________________________________________________________ ( )
Elektron nümunə götürmə aparatı_________________________________________ ( )
Digər (qeyd edin) _____________________________________________________ ( )
11.6. Xammal və hazır məhsullar eyni yerdə və eyni vaxtda saxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.7. Məhsulların saxlanmasında paslanan materialdan hazırlanmış qablardan istifadə halları mütəsdiq edilmişə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.8. Məhsulların xarab olmasının və çirklənməsinin qarşısını almaq məqsədilə eyni partiyaya məxsus olan hazır məhsulların bir yerdə üst-üstə yığılmamasına, döşəmə, divar və tavanla təmasda olmamasına, hava axınını təmin edən plastik materialdan hazırlanmış paletlərin üzərində, yaxud da rəf şəklində üst-üstə yığılmasına riayət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.9. Qabı xarab olmuş, cırılmış, istehsal tarixi, partiya nömrəsi yazılmayan etiketsiz məhsulların realizə ediləcək məhsullarla bir yerdə saxlanılmaması halları mütəsdiq edilmişə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.10. Saxlama və anbarlaşdırma əməliyyatlarının sistemli aparılmasına, məhsulların səliqəli, hava cərəyanına mane olmayacaq, etiketləri görünəcək şəkildə yığılmasına, ilk daxil olan məhsulun ilk ixrac edilməsinə riayət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.11. Anbar məntəqələri yağışdan, gəmirici və quşların daxil olmasından mühafizə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.12. Anbar məntəqələri lazımi temperatur rejimini tənzimləyən sistemə və ventilyasiya qurğusuna malikdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.13. Saxlama müddətində göbələklərin artımını azaltmaq, yaxud da çürümələrin qarşısını almaq üçün temperatur rejiminə riayət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.14. Dərhal emal olunmayan, nəql olunmayan və ya müxtəlif səbəblərdən dərhal qabıqdan çıxarılmayan məhsullar necə saxlanılır?
Soyudulmuş halda _____________________________________________________ ( )
Mexaniki yolla ________________________________________________________( )
Digər (qeyd edin) ______________________________________________________( )
11.15. Anbar məntəqələrində həşərat və göbələklərin miqdarını azaltmaq üçün qeydiyyata alınmış mübarizə vasitələrindən və ya digər alternativ metodlardan istifadə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
11.16. Cavab bəlidirsə müvafiq vasitələri və metodları qeyd edin:
_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
11.17. Xammalın anbarlaşdırıldığı və saxlanıldığı yerlərin vəziyyəti:
|
Anbar və digər saxlama yerlərinin tipi |
Döşəmənin vəziyyəti |
Sahəsi (m2)
|
Sanitariya vəziyyəti |
|||
|
Asfalt |
Beton |
Metlax |
Digər |
|||
|
Anbar |
|
|
|
|
|
|
|
Xüsusi anbar məntəqələri |
|
|
|
|
|
|
|
Açıq sahə |
|
|
|
|
|
|
|
Digərləri |
|
|
|
|
|
|
12.18. Məhsulun anbar məntəqələrində, soyuq mühafizə otaqlarında saxlanma forması
Rəf sistemi __________________________________________________________ ( )
Qablarda ____________________________________________________________ ( )
Kisələrdə ___________________________________________________________ ( )
Qalaq halında _______________________________________________________ ( )
Digər (qeyd edin) _____________________________________________________ ( )
12. MÜƏSSİSƏNİN ƏTRAFINA, İNFRASTRUKTURUNA, İSTEHSAL VƏ EMAL SAHƏLƏRİNƏ, AVADANLIQLARA VƏ SOSİAL OBYEKTLƏRƏ OLAN TƏLƏBLƏR
12.1. Müəssisə və ətrafı mühafizə edilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.2. Müəssisənin ətrafında yaşıllaşdırma işləri görülmüşdürmü?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.3. Müəssisənin ətrafında işıqlandırma tədbirləri görülmüşdürmü?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.4. Müəssisənin avtomobil parkı mövcuddurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.5. Müəssisənin ətrafında lazımi təhlükəsizlik tədbirləri görülmüşdürmü?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.6. İstehsal və emal sahələrində divarların vəziyyəti necədir?
Yaxşı ( ) Orta ( ) Baxımsız ( )
12.7. Müəssisənin dam örtüyünün vəziyyəti necədir?
Yaxşı ( ) Orta ( ) Baxımsız ( )
12.8. Xammalın növündən, üzərində aparılan əməliyyatlardan və həcmindən asılı olaraq müəssisə tədarük, ilkin mühafizə, yuma, emal, qablaşdırma, paketləmə və anbar sahələrinə malikdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.9. Müəssisənin fəaliyyəti ətraf mühitə, ətrafdakı digər müəssisə və təşkilatlara mənfi təsir göstərirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.10. Müəssisədə yağış və tullantı sularını uzaqlaşdırmaq üçün əlverişli drenaj sistemi quraşdırılmışdırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.11. Emal və digər əməliyyatların həyata keçirilməsi yerlərdə döşəmələr tullantı sularını özünə hopdurmayan, sızdırmayan, asanlıqla təmizlənən və dezinfeksiya olunan materialdan hazırlanmışdırmı və həmin yığılmış suları axıdacaq əlverişli kanalizasiya sisteminə malikdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.12. Divarlar və tavanlar asanlıqla təmizlənən, su keçirməyən, həşəratların, gəmiricilərin, quşların və digər heyvanların emal, qablaşdırma, anbar və s. sahələrə asanlıqla daxil olmasının qarşısını alacaq materialdan hazırlanmışdırmı və hazır məhsulları çirkləndirməyəcək şəkildə təmiz və səliqəlidirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.13. Pəncərələr və digər açıq sahələr yerdən normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun hündürlükdədirmi və üzərinə tor çəkilmışdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.14. Qapılar və pəncərələr hamar, su keçirməyən, asan təmizlənən, vəziyyətdən asılı olaraq avtomatik açılıb-bağlana bilən, çürümə və korroziyaya qarşı davamlı materialdan hazırlanmışdırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.15. Elektrik xəttləri divarın daxilinə yerləşdirimiş şəkildə, yaxud da divarların asanlıqla təmizlənməsinə mane olmayacaq şəkildə izolyasiya edilərək çəkilmişdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.16. Zərərvericilərin məhv edilməsi, yaxud da zərərsizləşdirilməsi məqsədilə istifadə olunan cihazlar onların istehsal sahələrinə daxil olmasına mane olmayacaq şəkildə uzaq bir yerdə quraşdırılmışdırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.17. İstehsal və emal yerlərində temperaturun yüksəlməsinin, toz və qoxunun əmələ gəlməsinin qarşısını almaq məqsədilə ventilyasiya sistemi quraşdırılmışdırmı və bu müəssisə xaricindən içəriyə doğru istiqamətləndirilərək gigiyena baxımından xüsusi filtrlərlə təchiz olunmuşdurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.18. Ventilyasiya zamanı hava axınının iş stollarına istiqamətlənməməsinə riayət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.19. İstehsalat otaqlarında metroloji şərait (temperatura, nisbi rütubət, havanın hərəkət sürəti, səsin çoxluğu) normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğundurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.20. Soyuq anbarlar, qazanxanalar, transformator yarımstansiyaları istisna olmaqla bütün istehsalat və köməkçi otaqlar sanitar normalara uyğun temperatur rejimində qızdırılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.21. Emal prosesində və məhsulların daşınmasında istifadə olunan avadanlıqlar, dəzgahlar, qablar, konveyerlər və s. hansı materialdan hazırlanmışdır?
Alüminium __________________________________________________________ ( )
Mis _______________________________________________________________ ( )
Paslanmayan dəmir ___________________________________________________ ( )
Taxta ______________________________________________________________ ( )
Digər (qeyd edin)_____________________________________________________ ( )
12.22. Avadanlıqlardan, dəzgahlardan, qablardan, konveyerlərdən və s. təyinatı xaricində başqa yeyinti məhsullarının emalında və daşınmasında istifadə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.23. İstifadə olunan avadanlıqlarda, dəzgahlarda, qablarda, konveyerlərdə və s. paslanma və korroziya halları mütəsdiq edilmişə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.24. İstifadə olunan avadanlıqlar, dəzgahlar, qablar, konveyerlər və s. vaxtaşırı təmizlənir və dezinfeksiya olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.25. Avadanlıqlar, dəzgahlar, qablar, konveyerlər və s. hansı maddələrlə təmizlənir?
Yuyucu toz _________________________________________________________ ( )
Sabun _____________________________________________________________ ( )
Digər (qeyd edin) ____________________________________________________ ( )
12.26. Təmizlik işləri hansı müddətdə aparılır?
Gündəlik ___________________________________________________________ ( )
Həftəlik ____________________________________________________________ ( )
Aylıq _____________________________________________________________ ( )
Mövsümü ___________________________________________________________( )
12.27. Müəssisədə istifadə olunan emal texnologiyasını izah edin:
___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
12.28. Avadanlıqlar, şirə bişirən qazanlar, qovucu cihazlar buxar və isti su ötürücü borular istilik izolyasiyasına malikdirmi və onların normativ sənədlərin tələblərinə uyğun temperatur rejimində olmasına riayət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.29. Dəzgahlar, maşınlar, aparatlar titrəmənin qarşısını alan qurğu ilə təmin olunmuşdurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.30. İstehsalat və köməkçi otaqlarda, xammalın tədarükü və texnoloji proseslərdə sanitar-gigiyena tələblərə riayət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.31. Şərab istehsal olunan və saxlanılan otaqlar, lazım olan hallarda kükürd dioksidi ilə tüstüyə verilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.32. Cihazların, avadanlıqların təmiri aparılan zaman, suvaq və rəngləmə işləri görüləndə, sınıq şüşə dəyişdiriləndə kənar əşyaların xammala və hazır məhsula düşməsinin qarşısını almaq üçün zəruri tədbirlər görülürmü?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.33. Üzüm məhsulunun qəbulu sahəsi və tərəzi otağında təmizlik işləri mütəmadi olaraq aparılırmı və bununla əlaqədar müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.34. Doğrayıcı-presləyici şöbədə üzüm cecəyi, lət, horra ilə çirklənmənin qarşısını almaq məqsədi ilə daima təmizlik işləri aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.35. Şərabın ilkin emalı müəssisəsinin qıcqırma şöbəsi və şampan zavodun biokimyəvi sexi sorucu ventilyasiya qurğusu ilə təmin olunmuşdurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.36. İş sahəsində kükürd qazının kütlə qatılığının normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun səviyyədə olmasına riayət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.37. Soyuducu-kompressor şöbəsində amiakın kütlə qatılığının normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun səviyyədə olmasına riayət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.38. İstehsalat və köməkçi otaqların girişində ayaqqabıları dezinfeksiya etmək üçün içərsində xüsusi maddələr olan kiçik hovuz, yaxud da qab qaydasına uyğun olaraq yerləşdirilmişdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.39. İstehsalat və köməkçi otaqları, eləcə də avadanlıq və inventarlar təmiz vəziyyətdə saxlanılırmı və bu barədə növbələrin təhvil verilməsi jurnalında müvafiq qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.40. Təmizlik işləri aparmaq üçün işçilər lazımi inventarlar və yuyucu vasitələr ilə təmin olunmuşdurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.41. İstehsalat otaqlarının divarları sistematik olaraq sabun-qələvi məhlulu ilə isladılmış əsgi ilə, sonra isə quru əsgi ilə silinirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.42. İstehsalat otaqlarının bütün qapıları hər gün sabunlu isti su ilə, sonra isə quru əsgi ilə silinirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.43. Texnoloji avadanlıqlar işə salınmazdan əvvəl təmizliyinə və kənar əşyaların olmamasına görə yoxlanılırmı və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.44. Butulka yuyan maşında butulkaların yuyulması rejimi və yuyucu məhlulların qatılığı normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğundurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.45. Xammal və hazır məhsullar anbara müvafiq keyfiyyət sertifikatları ilə mədaxil edilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.46. Anbara mədaxil edilən xammal və hazır məhsulların partiyaları nömrələnərək yığılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.47. Xammalın keyfiyyəti laboratoriyada qiymətləndirildikdən sonra məqsədəuyğun hesab olunduğu təqdirdə buraxılmasına nəzarət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.48. Şərab məhsullarının istehsalında yalnız aidiyyəti dövlət orqanlarının icazə verdiyi ətirli maddələrdən, yeyinti turşularından, boyaq maddələrindən istifadə edilməsinə riayət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.49. Daxil olan ətirli maddələrin, turşuların, boyaq maddələrinin, esensiyaların sertifikata malik olmasına və istehsalçı müəssisənin qablaşdırdığı vəziyyətdə saxlanmasına riayət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.50. Maye xammallar divar rəfləri və qəfəsləri olan xüsusi otaqlarda saxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.51. Quru ətirsiz bitki xammalları quru ətirli xammallardan ayrı, quru ətirli bitki xammalları içərisi alüminium vərəqi ilə üzlənmiş və ağzı hermetik bağlanmış taxta daqqada saxlanılılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.52. Ətirli və ətirsiz bitki xammallarının saxlandığı anbar təmizdirmi, üzlük döşənmiş döşəmələr və taxta rəflər normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun olaraq yuyulurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.53. Həşəratlar ilə yoluxmuş xammallar dərhal ayrılır və təmizlənirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.54. Çox yoluxmuş xammal yandırılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.55. Anbarın temperatur və rütubət göstəriciləri hər gün yoxlanılaraq müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.56. Ətirli spirtin və lətin tortası hazırlanan istehsal otağından tullantılar dərhal yığışdırılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.57. Yeyinti xammallarının saxlanması üçün nəzərdə tutulmuş anbarda qeyri-ərzaq xammallarının, tullantıların saxlanılması halları müşayiət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.58. Müəssisənin müvafiq sahələrində təzyiqi, temperaturu ölçən, mütəmadi qeydlər aparan və bu qeydləri mühafizə edən sistem quraşdırılmışdırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
12.59. Avadanlıq və cihazlar mütəmadi olaraq yoxlamadan keçirilərək müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
13. ŞİRƏ-LƏT SEXİNDƏ SANİTAR-GİGİYENA ŞƏRTLƏRİNƏ OLAN TƏLƏBLƏR
13.1. Şirə-lət sexinin bütün otaqlarında təmizliyə riayət olunurmu və otaqlar ventilyasiya qurğusuna malikdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
13.2. Bütün cihazlar və avadanlıqlar (nasoslar, çənlər, filtrlər) hər ay 2%-li isti kaustik soda məhlulu ilə, eyni zamanda bir növ məhsuldan digər məhsulun emalına keçdikdə istifadə olunan avadanlıq və cihazlar isti su ilə yuyulurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
13.3. Yarımfabrikat və hazır məhsulların ötürülməsi üçün istifadə olunan rezin şlanqlar diqqətlə isti su ilə yuyulub qurudulurmu və şlanqın ucunun döşəməyə dəyməsinə qəti yol verilməməsinə nəzarət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
13.4. İşə başlamazdan əvvəl doğrayıcı və presləyici avadanlıqlar isti su ilə yaxşıca yuyulurmu və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
13.5. İşin yekununda istifadə olunan bütün avadanlıqlar, cihazlar və qablar şotka ilə isti suda yaxşıca yuyulurmu və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
13.6. Tədarük mövsümünün sonunda avadanlıqlar isti su ilə yuyularaq qurudulduqdan sonra xammal ilə təmasda olan bütün metal hissələr yüksək keyfiyyətli yeyinti yağı ilə yağlanırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
14. RƏNG BİŞİRİLƏN ŞÖBƏLƏRƏ OLAN SANİTAR-GİGİYENA TƏLƏBLƏRİ
14.1. Rəngin bişirilməsi əməliyyatı su və buxar olan ayrı otaqda aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
14.3. Rəng bişirilən qazanların üzərində sorucu qurğu mövcuddurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
14.4. Qazanlara doldurulan şəkər ələnərək maqnitdən keçirilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
14.5. Şəkər siropunun fasiləsiz hazırlanması zamanı həftədə 1 (bir) dəfədən az olmayaraq filtirlər yuyulurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
15. ƏTİRLİ SPİRTLƏRİN İSTEHSALINA OLAN SANİTAR-GİGİYENA TƏLƏBLƏRİ
15.1. Ətirli spirtin istehsalı şöbəsi təmiz, ventilyasiya qurğusuna malik ayrı bir otaqda yerləşdirilmişdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
15.2. Bütün qovucu aparatlar və kommunikasiyalar hər qovmadan sonra yuyularaq bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
15.3. Eyni növ ətirli spirt qovulan zaman aparat və kommunikasiyalar su ilə yuyulurmu və bunlar ətirlərinə görə kəskin fərqlər mövcud olduqda buxara verilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
16. LİKÖRLƏRİN YETİŞDİRİLMƏSİNƏ OLAN SANİTAR-GİGİYENA TƏLƏBLƏRİ
16.1. İçərisində likör olan çəlləklərin və böyük butulkaların ağızları rəngsiz parçaya bürünmüş tıxac ilə bərk bağlanırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
16.2. Likörün yetişməyə qoyulması yalnız dequstasiya komissiyasının müsbət rəyindən və məhsulun resepturaya uyğun olduğu müəyyən edildikdən sonra həyata keçirilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
16.3. Çəlləklər (böyük butulkalar) həftədə bir dəfədən az olmyaraq əsaslı müayinədən keçirilirmi və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
16.4. Otaqda temperatur və rütubət göstəricilərinə nəzarət olunurmu və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
16.5. Yetişmə müddətində itki və ya korlanma əlamətləri mütəsdiq edilmişə edildikdə dərhal həmin nöqsanların aradan qaldırılması üçün müvafiq tədbirlər həyata keçirilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
16.6. Cavab bəlidirsə həyata keçirilən tədbirləri qeyd edin:
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
16.6. Yetişdirilən likörün tündlüyünün və rəng dəyişikliyinin olmamasına nəzarət olunurmu və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
16.7. Müəssisə, xüsusən də istehsal sahələri əlverişli işıqlandırma sisteminə malikdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
16.8. İstehsalat və köməkçi otaqlarda təbii işıqdan maksimum istifadə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
16.9. İşıqlandırıcı cihazların, elektrik lampaların və plafonların təmizliyinə, zəruri hallarda onların dəyişdirilməsinə nəzarət olunurmu və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
17. TULLANTILARIN MÜƏSSİSƏDƏN UZAQLAŞDIRILMASINA OLAN SANİTAR-GİGİYENA TƏLƏBLƏRİ
17.1. Müəssisə iş gününün sonunda yığılmış tullantıları zərərsizləşdirmək, yaxud da onları müəssisədən uzaqlaşdırmaq üçün kifayət qədər, uyğun həcmdə, korroziyaya davamlı, maye kütləsini sızdırmayan, asanlıqla təmizlənən və dezinfeksiya olunan tullantı qablarına, yaxud da zibil yeşiklərinə malikdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
17.2. Zibil və tullantıların uzaqlaşdırılması üçün istifadə olunan konteynerlər, zibil yeşikləri, zibil qabları boşaldıqdan sonra yuyularaq normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun qatılıqlı xlorlu əhəng məhlulu ilə dezinfeksiya olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
17.3. Zibil qabları istehsalat sahələrindən və anbarlardan normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun məsafədə, asfalt və ya beton örtüklü yerdə yerləşdirilmişdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
17.4. Maye tullantıların uzaqlaşdırılması üçün müəssisədə asanlıqla təmizlənən, korroziyaya davamlı, uyğun həcmdə, dərinlikdə və maillikdə kanal, yaxud da boru xətti sistemi quraşdırılmışdırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
17.5. Qatı şəkildə tullantıların toplandığı sahələr xammalın girişi, emalı və hazır məhsulun saxlandığı yerlərə yaxın və onlara birbaşa çıxışları olmayacaq şəkildə yerləşdirilmişdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
17.6. Qatı tullantılar uzaqlaşdırılmamışdan əvvəl xüsusi yerdə yığılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
17.7. Qatı tullantıların uzaqlaşdırılması formasını qeyd edin:
_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
17.8. Müəssisədə müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunan dezinfeksiyaedici maddələr məhsullara və avadanlıqlara mənfi təsir etməmək üçün ayrı bir yerdə xüsusi şəraitdə saxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
18. SOSİAL OBYEKTLƏRƏ OLAN SANİTAR-GİGİYENA TƏLƏBLƏRİ
18.1. Müəssisədə personal üçün kifayət qədər inzibati bina, geyinib-soyunma yerləri, istirahət otaqları, yeməkxana, yuyunma otaqları, tualet və s. sosial obyektlər mövcuddurmu? bunların emal sahələrinə birbaşa çıxışları mövcuddurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
18.2. Bunların emal sahələrinə birbaşa çıxışları mövcuddurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
18.3. Sosial obyektlərdə gigiyena tələblərini əks etdirən lövhələr asılmışdırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
18.4. Məssisədə çalışan personal üçün kifayət sayda dolablar, geyinib soyunma otaqları, yuyunma yerləri, tualetlər ayrılmışdırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
18.5. Cavab bəlidirsə müvafiq olaraq saylarını qeyd edin:
Dolabların sayı __________________________________________________________
Geyinib-soyunma otaqlarının sayı ____________________________________________
Əl-üz yuma otaqların sayı __________________________________________________
Tualetlərin sayı __________________________________________________________
Yuyunma otaqlarının sayı ________________________________________________
18.6. İşçilərin iş paltarları və digər geyim əşyaları bir-birindən ayrı yerdə saxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
18.7. Dolablardan məqsədəuyğun şəkildə istifadə olunduğuna məsul şəxs tərəfindən nəzarət edilərək müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
18.8. Əl-üz yuma yerlərində lazımi miqdarda təmizlik vasitələri, birdəfəlik istifadə üçün kağız və s. vasitələr qoyulurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
18.9. Əl-üz yuma yerlərinin təmizlənməsi, eləcə də təmizlik vasitələrini dəyişdirilməsi ilə əlaqədar müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
19. İSTEHSAL VƏ EMAL MÜƏSSİSƏLƏRİNDƏ İSTİFADƏ OLUNAN SUYUN VƏ HAZIR MƏHSULLARIN KEYFİYYƏTİNƏ OLAN TƏLƏBLƏR
19.1. İstehsal və emal prosesində istifadə olunan suyun tədarük forması:
Artezian suyu_________________________________________________________ ( )
Şirin su______________________________________________________________ ( )
Şəhərdaxili şəbəkə suyu_________________________________________________ ( )
Digər (qeyd edin)______________________________________________________ ( )
19.2. Müəssisədə içmək, təmizləmək, yanğın söndürmək və s. məqsədlər üçün kifayət qədər və uyğun təzyiqdə isti və soyuq su mövcuddurmu və onun keyfiyyəti normativ-texniki sənədin tələblərinə cavab verirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
19.3. Müəssisədə müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunan suyun keyfiyyəti müntəzəm olaraq qiymətləndirilirmi və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
19.4. İstifadə olunan suyun keyfiyyətini təmin etmək məqsədilə xlorlama, filtrdən keçirmə, ultraşüa və s. sistemlər quraşdırılmışdırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
19.5. Su anbarları, yaxud da hovuzlar üstü örtülü, təmiz vəziyyətdədirmi və bunlar asanlıqla yoxlanıla biləcək bir yerdə yerləşdirilmişdirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
19.6. Artezian quyuları və ehtiyat su tutarları sanitar mühafizə zonasına malikdirmi və onların sanitar-texniki vəziyyətinə daima nəzarət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
19.7. Ehtiyat su çənləri ağzı bağlı və surğuclanmış vəziyyətdə saxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
19.8. Su çənləri rübdə 1 (bir) dəfədən az olmayaraq dezinfeksiya olunurmu və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
19.9. Çənlərin üzərində trafaret vurulmuşdurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
19.10. İstehsal və emal prosesində istifadə olunan su analizdən keçirilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
19.11. Cavab bəlidirsə analizin keçirilmə dövrülüyünü və müddətini qeyd edin (ən son analiz rəyini də əlavə edin).
_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
19.12. Xammallar anbar məntəqələrinə qəbul olunarkən, eləcə də hazır məhsullar dövriyyəyə buraxılarkən partiyadan müvafiq qaydada nümunələr götürülərək laborator şəraitində keyfiyyəti qiymətləndirilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
20. MÜƏSSİSƏDƏ ÇALIŞAN İŞÇİLƏRİN ŞƏXSİ GİGİYENASINA OLAN TƏLƏBLƏR
20.1. Emal sahəsinə işə qəbul olunan işçilərin tibbi arayışları mövcuddurmu və onlar vaxtaşırı tibbi müayinələrdən keçirilərək şəxsi anketlərində müvafiq qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
20.2. İş vaxtı işçilər şəxsi gigiyena şərtlərinə tam riayət edirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
20.3. Müəssisənin müxtəlif yerlərində gigiyena şərtlərinə dair xəbərdaredici lövhələr asılmışdırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
20.4. İş paltarlarının emal sahəsindən kənarda istifadə edilməsi halları mütəsdiq edilmişə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
20.5. Müəssisəyə daxil olan kənar şəxslər xüsusi geyim əşyaları ilə təmin edilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
20.6. İşçilərin istifadəsinə verilən dolablardan məqsədəuyğun şəkildə istifadə edildiyini müəyyən etmək məqsədilə gigiyena üzrə məsul şəxs tərəfindən dolablar vaxtaşırı yoxlanılırmı və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21. TARALARA, ELƏCƏ DƏ QABLARIN QƏBULU VƏ YUYULMASINA, MƏHSULUN DOLDURULMASINA, DAŞINMASINA OLAN SANİTAR-GİGİYENA TƏLƏBLƏRİ
21.1. Müəssisəyə mədaxil olan bütün təzə, işlənmiş taralar, qablar, butulkalar bərkliyinə, sazlığına və təmizliyinə görə yoxlanaraq qəbul olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.2. Qabların turş-qələvili məhlulla yuyulması ayrı otaqda, xüsusi yuyucu maşınlarda həyata keçirilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.3. Hər iş gününün sonunda butulkayuyan maşın sudan azad edilərək təmiz yuyulurmu və bu barədə müvafiq jurnalda qeydlər aparılırmı ?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.4. Növbə ərzində 1 (bir) dəfədən az olmayaraq su filtrləri açılaraq setkalar təmizlənir və yuyulurmu, eyni zamanda maşının müxtəlif hissələrində əmələ gələn ərplər mexaniki və kimyəvi üsulla aradan qaldırılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.5. Yuyulmuş butulkalar işıq ekranında diqqətlə baxılaraq butulkanın üst tərəfinin təmiz olmasına, onda yapışqan izlərin olmamasına, butulkanın iç tərəfində su damcılarının olmamasına, xarakterik parlaqda olmasına, boğaz hissəsində kələ-kötür halların olmamasına nəzarət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.6. Doldurulmazdan əvvəl məhsul əsaslı filtrdən keçirilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.7. İçində məhsul olan butulka tıxac maşınından keçəndən sonra ağzı tıxaclanmadığı təqdirdə boşaldıldıqdan və təkrar yuyulduqdan sonra doldurularaq tıxac maşınına göndərilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.8. İstehsal prosesi müxtəlif səbəblərdən dayandırıldıqda içərisində içki olan ağzı bağlanmamış butulkaların mövcudluğu halları mütəsdiq edilmişə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.9. Ağzı bağlanmış bütün butulkalar yoxlama qurğusunda təkrar yoxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.10. İş prosesində əmələ gələn butulka sınıqları ağzı bağlı xüsusi yeşiyə yığılaraq iş gününün sonunda xüsusi ayrılmış yerlərə daşınırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.11. Spirtli şirələr və meyvə şərbəti taxtadan, emallı, paslanmayan poladdan, dəmir-betondan, şüşə lövhələr və korroziyaya davamlı metal ilə örtülmüş çənlərdə saxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.12. Çənlərin çöl hissəsi yağlı boya ilə boyanıb, giriş və çıxış qapaqları kip bağlanırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.13. Meyvə-giləmeyvə şirələrinin daşındığı çəlləklərin ağzı taxta, rəngsiz parçaya bükülmüş probkalar ilə kip bağlanırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.14. Likörlərin yetişdirilməsində palıd çəlləklərindən başqa digər vasitələrdən istifadə halları müşayiət olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.15. Şpirtli şirələrin və lətlərin saxlanması və daşınması, likörlərin yetişməsi üçün istifadə olunan çənlərin sanitar təmizlənməsi normativ-texniki sənədlərin tələblərinə uyğun olaraq aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.16. Zay edilmiş məhsullar xüsusi çənlərə yığılaraq təkrar emala göndərilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.17. Hazır məhsulda kənar əşyalar mütəsdiq edilmişə edildikdə bütün məhsul təkrar yoxlanmaq üçün saxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.18. Təmizləndikdən və dezinfeksiya edildikdən sonra istifadəyə yararlı, su və hava keçirməyən, çürüməyən materiallardan hazırlanmış bəzi xüsusi qablar istisna olmaqla, digər qablaşdırma materiallarından təkrar istifadə halları mütəsdiq edilmişə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.19. İstifadə olunmayan qablaşdırma materialları qapalı şəraitdə saxlanılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.20. Məhsulun paketlənərək yerləşdirildiyi daxili və xarici qabların, taraların üzərində emal müəssisəsinin adı və təsdiqedici kod nömrəsi çıxmayacaq, yaxud da silinməyəcək şəkildə yazılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.21. Məhsullar olan qabların üzərinə istehsalçı müəssisənin adı, ünvanı, məhsulun adı, növü, keyfiyyəti, istehsal tarixi, nömrəsi, netto çəkisi, əlavələr və qatqı maddələrini göstərən etiket yapışdırılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.22. Xammal və hazır məhsulların daşınmasında aşağıdakı şərtlərə riayət olunmalıdır:
21.22.1. Məhsulların daşınmasında istifadə olunan nəqliyyat vasitələri:
|
Məhsulun daşınmasında istifadə olunan nəqliyyat vasitəsinin növü |
Sayı (ədəd) |
Həcmi (ton) |
|
Soyuducusuz nəqliyyət vasitələri |
|
|
|
Soyuducu sistemli nəqliyyat vasitələri |
|
|
21.22.2. İxracatda daşıma forması:
Avtomobil yolu ______________________________________________________ ( )
Hava yolu___________________________________________________________ ( )
Dəniz yolu__________________________________________________________ ( )
21.22.3. Məhsulun daşınması zamanı istifadə olunan nəqliyyat vasitələri müvafiq temperatur rejimini tənzimləyən zəruri avadanlıqlarla təchiz olunmuşdurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.22.4. Nəqliyyat vasitələrindən eyni anda bir neçə məhsulun daşınması üçün istifadə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.22.5. Nəqliyyat vasitələrində təmizlik və dezinfeksiya işləri aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
21.22.6. Dezinfeksiya olunursa istifadə edilən metodu və müddəti qeyd edin:
_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
22. MÜƏSSİSƏDƏ MÜXTƏLİF ZİYANVERİCİLƏRLƏ MÜBARİZƏ ÜSULLARINA OLAN TƏLƏBLƏR
22.1. Gəmiricilərin, böcəklərin və digər hər növ parazitlərin müəssisə və avadanlıqlara təsir etməyəcək şəkildə məhv edilməsi üçün mübarizə üsulları mövcuddurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
22.2. Cavab bəlidirsə mübarizə üsullarını qeyd edin:
____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
23. MÜƏSSİSƏDƏ HƏYATA KEÇİRİLƏN ƏMƏLİYYATLARA DAİR PROQRAMLARIN HAZIRLANMASINA VƏ TƏTBİQİNƏ OLAN TƏLƏBLƏR
23.1. Müəssisədə ziyanvericilərlə mübarizə tədbirlərinə, avadanlıqların və təchizatın təmiri və dezinfeksiyasına, nəqliyyat vasitələrinin, yuyunma və paltardəyişmə otaqlarının, dolabların, tualetlərin, anbar sahələrinin, xammal giriş yerlərinin, yükləmə ərazilərinin, xammal ehtiyatlarının və hazır məhsulların, istehsal və emal sahələrinin təmizlənməsinə və dezinfeksiyasına, eləcə də tullantıların uzaqlaşdırılmasına, təmizlik vasitələrinin dəyişdirilməsinə və s. məsələlərə dair müvafiq proqramlar hazırlanaraq tətbiq olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
23.2. Proqramların tətbiqi ilə əlaqədar müəssisədə məsul şəxslər tərəfindən qaydasına uyğun olaraq müvafiq jurnallarda qeydlər aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
24. İSTEHSAL MƏNŞƏYİNƏ GÖRƏ ŞƏRABLARA ADLARIN VERİLMƏSİNƏ OLAN TƏLƏBLƏR
24.1. İstehsal mənşəyinə görə adlar verilən şərabların hazırlanması üçün üzüm istehsalı müvafiq inzibati-ərazi vahidində və ya yerdə ərazinin relyefi, torpaq-iqlim və ekoloji şəraitinin xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla müəyyən üzüm sortlarının xüsusi aqrotexniki üsullarla yetişdirilməsi əsasında həyata keçirilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
24.2. İstehsal mənşəyinə görə adlar verilən şərabların hazırlanması üçün üzüm sortlarının becərilməsində herbisidlərdən istifadə halları mütəsdiq edilmişə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
24.3. İstehsal mənşəyinə görə şərablara adlar onların hazırlanmasında istifadə edilən üzüm sortlarının yetişdirildiyi inzibati-ərazi vahidinin və ya yerin adına uyğun olaraq verilirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
24.4. Şərablar müəyyən üzüm sortlarının yüksək keyfiyyətli üzümlərindən ənənəvi və ya orijinal texnologiyaların tətbiqi əsasında hazırlanırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
24.5. Şərablarınn istehsalında etil (yeyinti) spirtindən, saxarozadan, üzüm konsentrantlarından, ətirli və süni boya maddələrdən, digər inqrediyentlərdən istifadə halları mütəsdiq edilmişə olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
24.6. Hər şərab növü üçün onun attestasiyası zamanı təsdiq olunmuş ayrıca texnoloji təlimat hazırlanmışdırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
24.7. İstehsal mənşəyinə görə adlar verilən şərabları istehsal edən müəssisələrdə məhsulun attestasiyasına dair şəhadətnamələr mövcuddurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
24.8. İstehsal mənşəyinə görə adlar verilən şərablardan attestasiya müddəti qurtarmış növlərə rast gəlinirmi?
Bəli ( ) Xeyr ( )
24.9. Cavab bəlidirsə onların attestasiyası yenidən aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
24.10. İstehsal mənşəyinə görə adlar verilmiş şərablar yalnız şüşə butulkalara və ya bədii tərtibatda hazırlanmış saxsı qablara süzüldükdən, mantar tıxaclar ilə kip bağlandıqdan və müvafiq qaydada təsdiq edilmiş normativ-texniki sənədlərə uyğun olaraq etiketləndikdən sonra satılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
24.11. Etiketlərdə şərabın istehsal olunduğu yer göstərilməklə, şərabın adının istehsal mənşəyinə görə verildiyi qeyd olunurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
25. LABORATORİYA
25.1. Müəssisədə laboratoriya mövcuddurmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
25.2. Cavab bəlidirsə laboratoriyada aparılan analizləri qeyd edin:
____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
26. NƏZARƏT SİSTEMİ
26.1. Müəssisədə görülən işlərin və həyata keçirilən əməliyyatların müvafiq jurnallarda qeydiyyatı aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
26.2. Qeydiyyat hansı üsuldan istifadə olunaraq aparılır?
Kompüter ___________________________________________________________ ( )
Qeyd dəftəri _________________________________________________________ ( )
Kartoteka ___________________________________________________________ ( )
Digər (qeyd edin) _____________________________________________________ ( )
27. TƏHLÜKƏLİ AMİLLƏRİN TƏHLİLİ VƏ NƏZARƏTİN KRİTİK NÖQTƏLƏRİ (TATNKN) SİSTEMİNİN TƏTBİQİ
27.1. Müəssisədə TATKNK sistemi tətbiq olunubmu?
Bəli ( ) Xeyr ( )
27.2. Cavab xeyrdirsə bu sahədə iş aparılırmı?
Bəli ( ) Xeyr ( )
27.3. TATKNK planını əlavə edin.
Əlavə 2
ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARININ, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞİRƏLƏRİNİN İSTEHSALI VƏ EMALI MÜƏSSİSƏLƏRİNDƏ HƏYATA KEÇİRİLƏN EKSPERTİZALARLA ƏLAQƏDAR ÜMUMİ QEYDLƏR VƏ NƏTİCƏLƏRİN QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİNƏ DAİR FORMA №2
I. ÜMUMİ MƏLUMATLAR
Müəssisənin adı: _______________________________________________________________
Müəssisənin ünvanı: ____________________________________________________________
Təsdiqedici kod nömrəsi:_________________________________________________________
Tel/Faks: _____________________________________________________________________
Əvvəlki ekspertizanın tarixi: ______________________________________________________
Cari ekspertizanın aparılma tarixi: _________________________________________________
II. EKSPERTİZAYA DAİR QEYDLƏR
- Əvvəlki ekspertizada müəyyən edilən çatışmamazlıqların aradan qaldırılıb-qaldırılmadığına dair qeydlər:
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
- Cari ekspertizalarda müəyyən edilən çatışmamazlıqlar: (Ekspertiza formasında müvafiq maddələrə istinad olunaraq izah edilməlidir)
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
___________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
III. EKSPERTİZA NƏTİCƏLƏRİNİN ÜMUMİ QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİ
_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Ekspertlərin
Rəsmi Müəssisənin səlahiyyətli
ekspertlərin nümayəndəsi
Adı/soyadı: Adı/soyadı: Adı/soyadı:
Vəzifəsi: Vəzifəsi: Vəzifəsi:
İmza: İmza: İmza:
Əlavə 3
ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARININ, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞİRƏLƏRİNİN İSTEHSALI VƏ EMALI MÜƏSSİSƏLƏRİNDƏ HƏYATA KEÇİRİLƏN EKSPERTİZALARLA ƏLAQƏDAR NƏTİCƏLƏRİN ÜMUMİ QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİNƏ DAİR
FORMA № 3
Müəssisənin adı:
Müəssisənin ünvanı:
1. Müəssisənin infrastrukturunun, texniki və sanitar-gigiyena şərtlərin qiymətləndirilməsi
|
Rəylər |
İnfrastruktur şərtləri |
Texniki şərtləri |
Sanitar-gigiyena şərtlər |
|
Uyğundur |
|
|
|
|
Uyğun deyildir |
|
|
|
|
Şərtlərin yaxşılaşdırılması zəruridir |
|
|
|
2. Müəssisənin emal olunan məhsul qrupları üzrə qiymətləndirilməsi
|
Şərab və şərab məhsulları, meyvə və tərəvəz şirələri |
Emal forması
|
Rəylər
|
|
|
|
|
3. Ümumi qiymətləndirmə
_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
Rəsmi ekspertlərin:
Adı/soyadı: Adı/soyadı: Adı/soyadı:
Vəzifəsi: Vəzifəsi: Vəzifəsi:
İmza: İmza: İmza:
Əlavə 4
ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARININ, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞİRƏLƏRİNİN İSTEHSALI VƏ EMALI MÜƏSSİSƏLƏRİNİN KODLAŞDIRILMASI SİSTEMİ
AZE X1X1 X2X2 ... XnXn X3X3X3
Burada:
AZE - Azərbaycan Respublikasını;
X1X1 - müəssisənin yerləşdiyi şəhər (rayon) dövlət nömrə nişanını;
X2X2 ... XnXn - məhsulun emal formasının müxtəlifliyindən asılı olaraq dəyişən nömrələrini;
X3X3X3 - Sonuncu üç rəqəm Avropa İttifaqı ölkələrinə ixrac edilən yeyinti məhsullarının istehsalı və emalı müəssisələrinin reyestrində qeydiyyat nömrəsini göstərir. Bu nömrə 100-dən başlayır və təsdiqedici kod nömrəsini alan müəssisələrin sayından asılı olaraq artan qaydada dəyişir.
Əlavə 5
Avropa İttifaqı ölkələrinə ixrac edilən yeyinti məhsullarını istehsal və emal müəssisələrinin reyestrinin aparılması üçün Azərbaycan Respublikası İqtisadi İnkişaf Nazirliyi İstehlak Mallarının Ekspertizası Mərkəzinə təqdim olunacaq məlumatlar
|
İstehsal və emal müəssisəsinin adı, hüquqi ünvanı, mülkiyyət forması |
İstehsal və emal müəssisəsinin təsdiqedici kod nömrəsi |
Təsdiqedici kod nömrəsi almış istehsal və emal müəssisəsinin rəhbərinin adı, soyadı və atasının adı |
Reyestrə daxil edən səlahiyyətli orqanın məsul şəxsinin adı, soyadı və vəzifəsi |
Ekspertizaların dövriliyi |
Reyestrə daxil etməyə dair dəyişikliklər |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Əlavə 6
ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARINDAN, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞİRƏLƏRİNDƏN NÜMUNƏNİN GÖTÜRÜLMƏSİNƏ DAİR ETİKET FORMASI
|
MƏHSUL HAQQINDA MƏLUMATLAR |
||||
|
Məhsulun adı (Azərbaycanca): |
İngiliscə: |
|||
|
Nümunənin adı: |
İstehsal sahəsinin adı: |
İstehsal sahəsinin kod nömrəsi: |
||
|
NÜMUNƏ HAQQINDA MƏLUMATLAR |
||||
|
Nümunənin kodu: |
Qablaşdırmanın forması: |
|||
|
Nümunənin götürülmə tarixi: |
Götürülən nümunənin miqdarı: |
|||
|
APARILACAQ ANALİZLƏR HAQQINDA MƏLUMATLAR |
||||
|
Analizin adı |
Qeyd |
|||
|
|
|
|||
|
|
|
|||
|
|
|
|||
|
Analizlərin ümumi sayı |
|
|||
|
RƏSMİ EKSPERTLƏR HAQQINDA MƏLUMATLAR |
||||
|
Nümunəni götürən rəsmi ekspertin: |
Nümunəni götürən rəsmi ekspertin: |
|||
|
Adı/soyadı: |
Adı/soyadı: |
|||
|
Vəzifəsi: |
Vəzifəsi: |
|||
|
İmza: |
İmza: |
|||
Əlavə 7
ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARINDA, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞİRƏLƏRİNDƏ MÜƏYYƏN ZƏRƏRLİ MADDƏLƏRİN YOL VERİLƏN MAKSİMUM MİQDARLARI
|
Məhsul |
Maksimum miqdar (mq/kq) |
|
1. Okratoksin A 1.1. Şərab (qırmızı, ağ və çəhrayı) və digər şərablar və/və ya içki üçün nəzərdə tutulan üzüm çaxırı
|
2,0 |
|
1.2. Üzüm şirəsi, üzüm nektarı və qatılaşdırılmış üzüm şirəsinin daxil olduğu digər içkilərdə üzüm şirəsi tərkibi
|
2,0 |
|
1.3. Birbaşa istehlak məqsədilə nəzərdə tutulan üzüm çaxırı və əvəzedici qatılaşdırılmış üzüm çaxırı
|
2,0 |
|
2. Patulin
2.1. Meyvə şirəsi və meyvə nektarı, digər içkilərdə, xüsusilə alma şirəsi və meyvə şirəsi tərkibi 2.2. İshtehsal olunduqdan sonra qatılaşdırılmış meyvə şirəsi
|
50,0 |
|
2.3. Spirtli içkilər, sidr və almadan alınan və ya tərkibində alma şirəsi olan qıcqırdılmış içkilər
|
50,0 |
|
2.4. Birbaşa istifadə üçün nəzərdə tutulan alma kompotu və alma püresi daxil olmaqla bərk alma tərkibli məhsullar
|
25,0 |
|
2.5. Körpələr və kiçik yaşlı uşaqlar üçün alma kompotu və alma püresi daxil olmaqla alma şirəsi və bərk alma tərkibli məhsullar, körpələr və kiçik yaşlı uşaqlar üçün markalanmış və satışa çıxarılmış məhsullar
|
10,0 |
|
3. Ağır metallar: Qurğuşun (Pb)
3.1. Şuranın müvafiq qanunvericiliyi ilə müəyyən edildiyi kimi şərablar (köpüklənən şərablar daxil olmaqla, likör şərabları istisna olmaqla), ətirli şərablar, ətirli şərab əsaslı içkilər və ətirli şərab tərkibli kokteyllər və sidr, armud sidri və meyvə şərabları
|
0,2 |
|
3.2. Şuranın müvafiq qanunvericiliyi ilə müəyyən edildiyi kimi meyvə şirələri (birbaşa istifadə üçün) və meyvə nektarı |
0,05 |
Əlavə 8
ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARINDAN, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞIRƏLƏRINDƏN NÜMUNƏNIN GÖTÜRÜLMƏSİNƏ DAIR
AKT №__________
Müəssisənin adı:____________________________________________________
Aktın tarixi:_____________________________ saat___________________________
|
Məhsulun adı |
Emal forması (1) |
Partiyanın nömrəsi |
Partiyanın miqdarı (kq) |
Nümunənin ümumi miqdarı (kq) |
Aparılacaq analizlər |
Göndərilən laboratoriya |
Qeydlər |
||
|
|
|
|
|
Toksiki analizlər
|
Mikrobioloji analizlər
|
Kimyəvi analizlər |
|
|
|
|
|
|
|
- |
|
|
|
|
|
- |
(1) Qablaşdırılmış, qablaşdırılmamış və s.
Aşağıda imzası olan İqtisadi İnkişaf Nazirliyi İstehlak Mallarının Ekspertizası Mərkəzinin səlahiyyətli nümayəndələri tərəfindən yuxarıda xüsusiyyətləri qeyd olunan məhsulların
təsdiq edilmiş nümunələrini müəssisədə saxlamaq şərtilə, analizlərdən keçirmək üçün nümunələrin götürüldüyünə dair Aktdır. Nümunələr sterilizasiya şərtlərinə tam əməl edilməklə
götürülmüşdür. Göstərilən partiyaların istifadəyə verilməsinə analizlərin nəticələri alınana qədər icazə verilmir.
Rəsmi ekspertin Rəsmi ekspertin Müəssisənin səlahiyyətli nümayəndəsinin
Adı, soyadı: Adı, soyadı: Adı, soyadı:
Vəzifəsi: Vəzifəsi: Vəzifəsi:
İmza: İmza: İmza:
Əlavə 9
ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARINDAN, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞİRƏLƏRİNDƏN GÖTÜRÜLƏN NÜMUNƏLƏRİN QEYDİYYATI JURNALI
|
Sıra № |
Aktın № (1) |
Nümunənin götürüldüyü tarix |
Nümunənin götürüldüyü yer
|
Götürülən nümunənin (2)
|
Göndərildiyi yer |
Analiz rəylərinin |
Analiz nəticələri |
Qeydlər (5) |
||||||||||||||
|
Ərazinin və istehsal sahəsinin adı , №-si |
Ərazinin kodu |
Tarix |
Adı |
Xüsisiyyətləri (3) |
Partiyanın miqdarı № (4) |
Miqdarı (kq) |
Laboratoriyanın adı |
Tarixi |
№ |
Tarixi |
№ |
Biotoksiki |
Mikrobioloji |
Kimyəvi |
Ağır metallar |
|
||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|||
-
Bu bölmə, nümunə emal müəssisəsindən, yaxud da ixrac üçün nəzərdə tutulmuş partiyadan götürüldükdə doldurulacaqdır.
-
Bu bölmə, götürülən məhsulun nümunələrinə aiddir.
-
Emal forması qeyd olunmalıdır.
-
Nümunə, emal müəssisəsindən, yaxud da ixrac üçün nəzərdə tutulmuş partiyadan götürüldükdə doldurulacaqdır.
-
Bu bölmədə nümunənin nə məqsədlə götürüldüyü və üzərində aparılan əməliyyatlar (emal, ixrac və s.) qeyd olunacaqdır.
Əlavə 10
AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI
İQTİSADİ İNKİŞAF NAZİRLİYİ
İSTEHLAK MALLARININ EKSPERTİZASI MƏRKƏZİ
№:______________ Tarix: ___ _______ _____
ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARINA, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞIRƏLƏRINƏ DAIR NÜMUNƏLƏRIN LABORATORİYAYA GÖNDƏRİMƏSİNƏ DAİR
TƏHVİL-TƏSLİM SƏNƏDİ
Müəssisənin kod nömrəsi :
Nümunənin adı :
Nümunənin kodu (1) :
Nümunənin miqdarı :
Nümunənin götürüldüyü tarix :
Qablaşdırmanın forması :
Nümunənin göndərildiyi laboratoriyanın adı :
Nümunənin laboratoriyaya göndərildiyi tarix :
Yuxarıda qeydiyyata alınan şərab və şərab məhsullarına, meyvə və tərəvəz şirələrinə dair nümunə etiket formasında qeyd olunan __________ sayda analizdən keçirilmək məqsədilə göndərilmişdir.
Xahiş edirəm baxasınız.
Avropa İttifaqına ixrac olunan yeyinti
məhsullarının keyfiyyətinə nəzarət
şöbəsinin müdiri
Təhvil-təslim alanın (2):
Adı/soyadı:
İmza:
Tarix (3):
-
Bu kod nömrəsi müəssisəyə bildirilmədən rəsmi ekspert tərəfindən verilir və etiket formasında qeyd olunan kod nömrəsi ilə eynilik təşkil etməlidir.
-
Laboratoriyada nümunəni təhvil-təslim alan nümayəndə.
-
Laboratoriyada nümunəni təhvil-təslim alan nümayəndə tərəfindən yazılacaqdır.
Əlavə 11
ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARINDAN, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞİRƏLƏRİNDƏN GÖTÜRÜLƏN NÜMUNƏLƏRİN LABORATORİYA QEYDİYYATI JURNALI
|
Sıra № |
Aktın № (1) |
Nümunənin götürüldüyü tarix |
Nümunənin götürüldüyü yer
|
Götürülən nümunənin (2) |
Göndərildiyi yer |
Analiz rəylərinin |
Analiz nəticələri |
Qeydlər (5) |
|||||||||||
|
Ərazinin və istehsal sahəsinin adı, №-si |
Ərazinin kodu |
Tarix |
Adı |
Xüsisiyyətləri (3) |
Partiyanın miqdarı, № (4) |
Miqdarı (kq) |
Səlahiyyətli orqanın adı
|
Tarix |
№ |
Tarix |
№ |
Biotoksiki |
Mikrobioloji
|
Kimyəvi
|
Ağır metallar |
||||
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
-
Bu bölmə, nümunə emal müəssisəsindən, yaxud da ixrac üçün nəzərdə tutulmuş partiyadan götürüldükdə doldurulacaqdır.
-
Bu bölmə, götürülən məhsulun nümunələrinə aiddir.
-
Emal forması qeyd olunmalıdır.
-
Nümunə, emal müəssisəsindən, yaxud da ixrac üçün nəzərdə tutulmuş partiyadan götürüldükdə doldurulacaqdır.
(5) Bu bölmədə nümunənin nə məqsədlə götürüldüyü və üzərində aparılan əməliyyatlar (emal, ixrac və s.) qeyd olunacaqdır.
Əlavə 12
AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI
İQTİSADİ İNKİŞAF NAZİRLİYİ
İSTEHLAK MALLARININ EKSPERTİZASI MƏRKƏZİ
(AZERBAIJAN REPUBLIC
MINISTRY OF ECONOMIC DEVELOPMENT
YEYİNTİ MƏHSULLARININ KEYFİYYƏTİ VƏ TƏHLÜKƏSİZLİYİ LABORATORİYASI
(FOOD QUALITY AND SAFETY LABORATORY)
Akkreditasiya attestatı
(Accreditation certificate)
№
Bakı şəh., 370010 ____________________________ 370010, Khagani 36,
Xaqani küç, 36 Baku, Azerbaijan
Tel: 98-15-01/04 Tel: 98-15-01/04
Faks: 98-13-64 Fax: 98-13-64
ŞƏRAB VƏ ŞƏRAB MƏHSULLARINA, MEYVƏ VƏ TƏRƏVƏZ ŞİRƏLƏRİNƏ DAİR ANALİZ RƏYİ
(ANALYSIS REPORT)
|
Rəyin nömrəsi (Report number): Rəyin tarixi (Report date):
|
|
|
NÜMUNƏYƏ DAİR MƏLUMATLAR (SAMPLE INFORMATİON)
|
|
|
Adı (Name) |
|
|
Emal forması (Type of product) |
|
|
Nümunənin kod nömrəsi (Code number of sample) |
|
|
Miqdarı (Quantity) |
|
|
Nümunənin götürüldüyü tarix (Date which sample was taken) |
|
|
Qablaşdırmanın forması (The form of packing) |
|
|
Nümunəni təqdim edən təşkilatın adı (Name of organization sending the sample) |
|
|
Nümunənin təhvil-təslim sənədinin nömrəsi (Receiving number of sample handing) |
|
|
Nümunənin təhvil-təslim alındığı tarix (Register date) |
|
ANALİZ NƏTİCƏLƏRİ
(RESULT OF THE ANALYSIS)
|
Göstəricinin adı (Analysis name) |
Analiz üsulu (Analysis method)
|
Analiz aparılan cihaz (Analysis equipment) |
Norma (Norm) |
Analizin nəticələri (Result of analysis) |
Normadan kənara çıxma (Deviation of norm) |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
QƏRAR _____________________________________________________________________
(Decision)_____________________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________
____________________________________________________________
Laboratoriya müdiri:_______________________________ İmza: _____________
(Chief of laboratory) (adı, soyadı) (Signature)
(name, surname)
Analizi aparan: ___________________________________ İmza: _____________
(Analyser) (adı, soyadı) (Signature)
(name, surname)
Əlavə 13
SUDAN NÜMUNƏNIN GÖTÜRÜLMƏSİNƏ DAİR ETİKET FORMASI
Azərbaycan Respublikası
İqtisadi İnkişaf Nazirliyi
İstehlak Mallarının Ekspertizası Mərkəzi
Müəssisənin kod nömrəsi :
Nümunəni götürən təşkilat :
Nümunənin götürüldüyü tarix :
Nümunənin miqdarı :
Nümunənin qablaşdırılma forması :
Nümunənin kod nömrəsi :
Əlavə 14
SUDAN NÜMUNƏ GÖTÜRMƏ AKTI
Azərbaycan Respublikası
İqtisadi İnkişaf Nazirliyi
İstehlak Mallarının Ekspertizası Mərkəzi
Aktın tarixi: ___/____________/200__
Aktın nömrəsi:___________________
Nümunənin götürüldüyü müəssisənin adı :
Nümunənin götürüldüyü müəssisənin ünvanı :
Nümunə ədədi :
Nümunənin miqdarı :
Nümunəni götürən təşkilat :
Nümunənin götürüldüyü tarix :
Nümunənin göndərildiyi laboratoriya :
Nümunənin kod nömrəsi :
İstehsal və emal sahəsindəki _________ nömrəli çeşmə/vannadan keyfiyyətini qiymətləndirmək məqsədilə qaydasına uyğun olaraq suyun nümunəsi götürülmüşdür.
Bu akt tərəfimizdən nümunənin götürüldüyü müəssisədə tərtib olunmuş və imzalanmışdır.
Ekspertin Ekspertin Müəssisənin səlahiyyətli
nümayəndəsinin
Adı, soyadı : Adı, soyadı : Adı, soyadı :
Vəzifəsi : Vəzifəsi : Vəzifəsi :
İmza : İmza : İmza :
Əlavə 15
SU NÜMUNƏLƏRİNİN LABORATORİYAYA GÖNDƏRİLMƏSİNƏ DAİR
TƏHVİL-TƏSLİM SƏNƏDİ
Azərbaycan Respublikası
İqtisadi İnkişaf Nazirliyi
İstehlak Mallarının Ekspertizası Mərkəzi
Tarix:_____/_____________/200___
Qeydiyyat №:___________________
Nümunənin adı :
Nümunəni götürən təşkilat :
Nümunənin götürüldüyü tarix :
Nümunənin miqdarı :
Nümunənin qablaşdırılma forması :
Nümunənin kod nömrəsi :
Yuxarıda qeyd olunan __________ ədəd su nümunəsi Əlavədə göstərilən göstəriciləri təyin etmək məqsədilə göndərilmişdir.
Xahiş edirik nəzərə alasınız.
Ekspertin
Adı/soyadı :
Vəzifəsi :
İmza :
(Əlavə 15-in arxa səhifəsi)
TƏYİN EDİLƏCƏK GÖSTƏRİCİLƏR
1 - Ümumi koliform
2 - Fekal koliform
3 - 22oC və 37 oC-də ümumi bakteriyaların sayı
4 - Nitrat
5 - Nitrit
6 - Temperatur
7 - Bulanıqlıq
8 - Dadı
9 - İyi
10 - Rəngi
11 - Hidrogen ion konsentrasiyası
12 - Xloridlər
13 - Sulfatlar
14 - Akrilamid
15 - Kalsium
16 - Maqnezium
17 - Natrium
18 - Kalium
19 - Alüminium
20 - Ümumi codluq
21 - Buxarlandıqdan sonra ümumi qarışıq maddələr
22 - Həll olunmuş oksigen
23 - Ammonium
24 - Keldahl azot
25 - Oksidləşmə ədədi
26 - Ümumi üzvi karbon
27 - Hidrogen sulfid
28 - Xromotoqrafda ekstraktiv maddələrin təyini
29 - Həll olunmamış emülsiyonlaşmış hidrokarbonatlar
30 - Formalin
31 - Bor turşusu
32 - Səthi-aktiv maddələr
33 - 51-ci göstəricilərə aid olmayan digər xlor üzvi birləşmələri
34 - Dəmir
35 - Manqan
36 - Mis
37 - Sink
38 - Fosfor
39 - Flor
40 - Asılqanlar
41 - Qalıq xlor
42 - Barium
43 - Gümüş
44 - Arsen
45 - Kadmium
46 - Sianid
47 - Xrom
48 - Civə
49 - Nikel
50 - Qurğuşun
51 - Antimon
52 - Selenium
53 - Pestisidlər və müvafiq məhsullar
54 - Polisilik aromatik hidrokarbonlar
55 - Fekal streptococci
56 - Sulfid reduksiyaedici clostridia
57 - Suyun çökmə sürəti
58 - Benzol
59 - Benzopiren
60 - Borat
61 - Bromat
62 - 1,2-dixloretan
63 - Epixlorhidrin
64 - Ftorid
65 - Tetraxloreten və trixloreten
66 - Ümumi trihalometan
67 - Vinilxlorid
68 - Clostridium perfringens (sporlar daxil olmaqla)
69 - Turşuluq (oksidləşmə)
70 - Permanqanat indeksi
71 - Radioaktiv tritiy
72 - Ümumi keyfiyyət (indikator) dozası
73 - Escherichia coli (E. coli)
74 - Enterococci
75 - Fenol
76 - Silikat
Əlavə 16
İSTEHSAL VƏ EMAL MÜƏSSİSƏSİNDƏ İSTİFADƏ OLUNAN SUDA İLKİN ANALİZ EDİLƏCƏK GÖSTƏRİCİLƏR
A. ORQANOLEPTİK GÖSTƏRİCİLƏR
|
Sıra № |
Göstəricilər |
Nəticələrin vahidi |
Norma |
Maksimum qəbul edilən konsentrasiya MAC |
Qeydlər |
|
1 |
Rəngi |
mq/l, Pt şkalası qeyri-normal dəyişik-lərsiz, istifadə üçün yararlı |
1 |
20 |
|
|
2 |
Bulanıqlılıq |
mq/l SiO2 Jackson qeyri-normal dəyişik-lərsiz, istifadə üçün yararlı |
1 0,4 |
10 4 |
|
|
3 |
İyi |
Özünəməxsus, qeyri-normal dəyişiklərsiz, istifadə üçün yararlı |
0 |
2-120C-də 3-250C-də
|
İyi müəyyən edən testlərlə əlaqədar olacaq |
|
4 |
Dadı |
Özünəməxsus, qeyri-normal dəyişiklərsiz, istifadə üçün yararlı |
0 |
2-120C-də 3-250C-də
|
Dadı müəyyən edən testlərlə əlaqədar olacaq |
B. FİZİKİ-KİMYƏVİ GÖSTƏRİCİLƏR
|
Sıra № |
Göstəricilər |
Nəticələrin vahidi |
Norma |
Maksium qəbul edilən konsentrasiya MAC |
Qeydlər |
|
5 |
Temperatur |
|
12 |
25 |
|
|
6 |
Hidrogen ion pH |
pH |
6,5<pH <8,5 |
6,5≤pH≤9,5 |
Bağlı qablardakı suda pH axtarılmır |
|
7 |
Sudakı qarışıqların çökmə sürəti |
µS cm- 200C-də |
400 |
2000
|
Sudakı mineral maddələrin göstəricisidir. Ohm/sm., növündən qarışıq dəyəri 2500-dir. |
|
8 |
Akrilamid |
mkq/l |
|
0.10 |
|
|
9 |
Sürmə |
mkq/l |
|
5.0 |
|
|
10 |
Benzol |
mkq/l |
|
1.0 |
|
|
11 |
Benzopiren |
mkq/l |
|
0.010 |
|
|
12 |
Borat |
mkq/l |
|
1.0 |
|
|
13 |
Bromat |
mkq/l |
|
10 |
|
|
14 |
1.2-dixloretan |
mkq/l |
|
3.0 |
|
|
15 |
Epixlorhidrin |
mkq/l |
|
0.10 |
|
|
16 |
Ftorid |
mq/l |
|
1.5 |
|
|
17 |
Selen |
mkq/l |
|
10 |
|
|
18 |
Tetraxloreten və trixloreten |
mkq/l |
|
10 |
|
|
19 |
Ümumi trihalometan |
mkq/l |
|
100 |
|
|
20 |
Vinilxlorid |
mkq/l |
|
0.50 |
|
|
21 |
Turşuluq (oksidləşmə) |
mq/l O2 |
|
5.0 |
|
|
22 |
Natrium |
mq/l |
|
200 |
|
|
23 |
Radioaktiv tritiy |
Bq/l |
|
100 |
|
|
24 |
Ümumi keyfiyyət (indikator) dozası |
mSV/rad |
|
0.10 |
|
|
25 |
Ftorid |
mq/l |
|
1.5 |
|
|
26 |
Xloridlər |
mq/l |
25 |
250 |
|
|
27 |
Sulfatlar |
mq/l |
25 |
250 |
|
|
28 |
Silikat |
mq/l |
25 |
200 |
|
|
29 |
Kalsium |
mq/l |
100 |
200 |
|
|
30 |
Maqnezium |
mq/l |
30 |
50 |
|
|
31 |
Natrium |
mq/l |
20 |
200 |
|
|
32 |
Kalium |
mq/l |
10 |
12 |
|
|
33 |
Alüminium |
mq/l |
0,05 |
0,2 |
|
|
34 |
Ümumi coldluq |
Ca mq/l HCO3 |
60 30 |
|
|
|
35 |
Buxarlandıqdan sonra ümumi qarışıq maddələr |
mg/l 1800C-də qurudulduqdan sonra |
|
1500 |
|
|
36 |
Həll olunmuş oksigen |
% olaraq O2 doyma dəyəri |
|
|
Yeraltı sular xaric doyma dəyəri >5 |
C. İSTƏNİLMƏYƏN GÖSTƏRİCİLƏR
|
Sıra № |
Göstəricilər |
Nəticələrin vahidi |
Norma GL |
Maksium qəbul edilən konsentrasiya MAC |
Qeydlər |
|
37 |
Nitrat |
mq/l |
25 |
50 |
|
|
38 |
Nitrit |
mq/l |
|
0,5 |
|
|
39 |
Ammonium |
mq/l |
0,05 |
0,5 |
|
|
40 |
Keldal azot (NO2 və NO3 cinsindən N xaric) |
mq/l |
|
1 |
|
|
41 |
Permanqanant indeksi (KMnO4 ilə yüksəldilə bilən maddələr) |
mq/l |
2 |
5 |
Orta temperaturda isidildiyində ölçülür |
|
42 |
Ümumi üzvi karbon (ÜÜC) |
mq/l |
|
5 |
Konsentrasiyadakı hər hansı bir artımın səbəbləri araşdırılmalıdır. (23 aparıldığı təqdirdə buna ehtiyac qalmır.) |
|
43 |
Hidrogen sulfid |
µq/l |
|
0 |
|
|
44 |
Koliformlarla ekstraksiya edilən maddələr |
mq/l quru qalıntı |
0,1 |
0,5 |
|
|
45 |
Həll olunmuş, yaxud da emulsiyalanmış hidrokarbonlar (neft məhsulları ilə ekstraksiya edildikdən sonra; minerallar, yağlar) |
µq/l |
|
10 |
|
|
46 |
Fenollar (fenol indeksi olaraq) |
µq/l |
|
0,5 |
|
|
47 |
Səthi aktiv maddələr (Metilen maddəsi ilə reaksiyaya gedən) |
mq/l
|
|
200 |
|
|
48 |
51 №-li göstəricilərə daxil olmayan digər xlor üzvi birləşmələri |
µq/l |
1 |
|
Haloform konsen-trsiyası mümkün olduğu qədər aşa-ğı olmalıdır. |
|
49 |
Dəmir |
µq/l |
50 |
200 |
|
|
50 |
Manqan |
µq/l |
20 |
50 |
|
|
51 |
Mis |
µq/l |
Nasosun çıxışında və/və ya təmizləmə əməliyyatlarında və bunların dib hissələrində bu miqdar 100-dür. Su şəbəkədə 12 saat saxlanıldıqdan sonra və istehlak üçün təqdim edildiyi nöqtədə bu miqdar 3000-dir. |
|
3000-dən daha yüksək konsen-trasiyalar suda pis dadın, rəng dəyi-şikliyinin və korroziyanın əmə-lə gəlməsinə səbəb ola bilər. |
|
52 |
Sink |
µq/l |
Nasosun çıxışında və/və ya təmizləmə əməliyyatlarında və bunların dib hissələrində bu miqdar 100-dür. Su şəbəkədə 12 saat saxlanıldıqdan sonra və istehlak üçün təqdim edildiyi nöqtədə bu miqdar 5000-dir. |
|
5000-dən daha yüksək konsentra-siyalar suda pis dad, opalesans və quma oxşar çö-küntülər əmələ gətirə bilər. |
|
53 |
Fosfor |
5 µq/l |
400 |
5000 |
|
|
54 |
Flor |
µq/l 8- 25- |
|
1500 700 |
MAC miqdarı coğrafi ərazidəki orta temperatura görə müxtəlif olacaqdır. |
|
55 |
Asılqanlar |
|
Bulanmamalıdır. |
1 |
|
|
56 |
Qalıq xlor |
µq/l |
100-300 |
500 |
0,1-0,3 ppm. olmalıdır |
|
57 |
Barium |
µq/l |
100 |
300 |
|
|
58 |
Gümüş |
µq/l |
|
10 |
Sistematik olaraq suyun təmizlən-məsində istifadə olunmayan gü-müşdən bu əmə-liyyatlar üçün istifadə olunduğu təqdirdə 80 µg Ag/l-lik MAC miqdarına icazə veriləcəkdir.
|
D. TOKSİKİ MADDƏLƏRLƏ ƏLAQƏDAR GÖSTƏRİCİLƏR
|
59 |
Arsen |
µq/l |
|
10 |
|
|
60 |
Kadmium |
µq/l |
|
5 |
|
|
61 |
Sianid |
µq/l |
|
50 |
|
|
62 |
Xrom |
µq/l |
|
50 |
|
|
63 |
Civə |
µq/l |
|
1 |
|
|
64 |
Nikel |
µq/l |
|
20 |
|
|
65
|
Qurğuşun |
µq/l |
|
10 |
Qurğuşun materi-aldan ibarət boru-lardan istifadə olunduğu şəbəkə-lərdə də suyu bir az axıtdıqdan sonra götürülən nümunələrdə qurğuşunun konsentrasiyası 50 µg/l keçməməlidir. Nümunələr bir-başa, yaxud da bir az axıdıldıqdan sonra götürülür. |
|
66 |
Antimon |
µq/l |
|
5 |
|
|
67 |
Selenium |
µq/l |
|
10 |
|
|
68 |
Ümumi pestisidlər |
µq/l |
|
0,5
|
|
|
69 |
Polisiklik aromatik hidrokarbonlar |
µq/l |
|
0,1 |
|
E. Mİkrobİolojİ göstərİcİlər
|
Sıra № |
Göstəricilər |
Nəticələr: ml cinsindən nümunənin miqdarı |
Norma
|
Maksimum qəbul edilən konsentrasiya |
|
|
Membran filtrasiya üsulu |
Çoxlu kolba üsulu (MPN) |
||||
|
70 |
Ümumi koliform (1) |
100 |
- |
0 |
MPN<1 |
|
71 |
Fekal koliform |
100 |
- |
0 |
MPN<1 |
|
72 |
Fekal streptococci |
100 |
- |
0 |
MPN<1 |
|
73 |
Sulfid reduksiyaedici clostridia |
20 |
- |
- |
MPN<1 |
|
74 |
Clostridium perbringens (sporlar daxil olmaqla) |
100 |
|
0 |
|
-
Kifayət qədər nümunəni analizdən keçirmək şərtilə (95%-lik nəticələr)
|
Sıra №
|
Göstəricilər |
|
Nəticələr; ml cinsindən nümunənin miqdarı |
Norma
|
Maksimum qəbul edilən konsentrasiya dəyəri (MAC) |
Qeydlər |
|
75 |
İçmə və istifadə suyu üçün ümumi bakteriyaların sayılması |
|
1
1 |
10 (2)(3)
100 (2)(3) |
40
500 |
|
|
76 |
Escherichia coli (E. coli) |
|
0 |
|
|
|
|
77 |
Enterococci |
|
0 |
|
|
|
(2) Dezinfeksiya olunan sular üçün bu dəyərlər, suyun emal müəssisəsindən ayrıldığı nöqtələrdə əhəmiyyətli miqdarda aşağı olmalıdır.
(3) Ardıcıl nümunələr götürüldükdə bu dəyərlərdən hər hansı biri müntəzəm olaraq yüksək çıxırsa, onda nəzarət həyata keçirilməlidir.
Əlavə 17
İSTEHSAL VƏ EMAL MÜƏSSİSƏSİNDƏ İSTİFADƏ OLUNAN SUDA STANDART ANALİZLƏR ZAMANI TƏYİN EDİLƏN GÖSTƏRİCİLƏR
|
|
Analiz standartları
Analiz göstəriciləri |
Minimum müşahidə (C1) |
Gündəlik müşahidə (C2) |
Periodik müşahidə (C3) |
Xüsusi hallarda, yaxud da təsadüfən aparılan müşahidələr (C4) |
|
A |
ORQANOLEPTİKİ GÖSTƏRİCİLƏR |
- İyi (1) - Dadı (1) |
- İyi - Dadı - Bulanıqlığı |
Gündəlik müşahidələrə əlavə olaraq (4) dipnotunda qeyd olunan göstəricilər |
İstifadə olunan suyun keyfiyyətinə təsir edən amilləri nəzərə alaraq Əlavə 4-də qeyd olunan göstəricilər xaricində, ekspertlər tərəfindən müəyyən ediləcək göstəricilər. |
|
B |
FİZİKİ-KİMYƏVİ GÖSTƏRİCİLƏR |
Suyun çökmə sürəti, yaxud da digər fiziki-kimyəvi göstəricilər |
-Temperaturu (2) -Suyun çökmə sürəti, yaxud da digər fiziki-kimyəvi göstəricilər - pH -Xlor çöküntüsü (3) |
|
|
|
C |
İSTƏNİLMƏYƏN GÖSTƏRİCİLƏR |
|
- Nitrat - Nitrit - Ammonyak |
|
|
|
D |
TOKSİKİ GÖSTƏRİCİLƏR
|
|
|
|
|
|
E |
MİKROBİOLOJİ GÖSTƏRİCİLƏR |
-Ümumi koliform, yaxud da -Fekal koliformlar |
-Ümumi koliform -Fekal koliform |
|
|
-
Keyfiyyət göstəriciləri etibarı ilə qiymətləndirmə
-
Çənlərdən tədarük edilən sular
-
Və ya digər dezinfeksiya maddələri və sadəcə olaraq tətbiq olunan hallarda
-
Bu göstəricilər səlahiyyətli orqan tərəfindən istifadə olunan suyun keyfiyyətinə təsir edəcək və birləşmələrin ion tarazlığını tənzimləyəcək bütün amillər nəzərə alınaraq müəyyən ediləcəkdir.
...........................................
C1 : Müəssisələr tərəfindən analiz ediləcək göstəricilər
C2 : Ekspertlər tərəfindən mütləq surətdə analiz ediləcək gündəlik göstəricilər
C3 : Ekspertlər tərəfindən ehtiyac olduqda gündəlik analizlərə əlavə olaraq analiz ediləcək digər göstəricilər (toksiki maddələr və s.)
C4 : Səlahiyyətli orqan tərəfindən analiz edilməsi tələb olunan göstəricilər.
Əlavə 18
SUYUN KEYFİYYƏTİNİN QİYMƏTLƏNDİRİLMƏSİNDƏ İSTİFADƏ OLUNAN ANALİZ ÜSULLARI
A. ORQANOLEPTİK GÖSTƏRİCİLƏR
1. Rəng : Pt/co ölçüsünə görə tərtib olunmuş Fotometrik üsul
2. Bulanıqlıq : Silikat üsulu-Formazin testi-Secchi üsulu (Çökmə üsulu)
3. İyi : Dalbadal iyləməklə, 120C-də, yaxud da 250C-də test edilir
4. Dad : Dalbadal dadmaqla, 120C-də, yaxud da 250C-də test edilir
B. FİZİKİ-KİMYƏVİ GÖSTƏRİCİLƏR
5. Temperatur : Termometr
6. Hidrogen ionu
konsentrasiyası (pH) : Elektrometr
7. Çökmə sürəti : Elektrometr
8. Xloridlər : Elektrmetrik ionamer cihazı - Mohr metodu (Titirləmə üsulu)
9. Sulfatlar : Spektral fotometr
10. Silisium : Absorbsiyon spektrometr
11. Kalsium : Atom absorbsiyon spektrometr
12. Maqnezium : Atom absorbsiyon spektrometr
13. Sodium : Atom absorbsiyon spektrometr
14. Potasium : Atom absorbsiyon spektrometr
15. Alüminium : Atom absorbsiyon spektrometr
16. Ümumi coldluq : Kompleksometr
17. Buxarlandıqdan
sonra ümumi qatışıqlar : 1800C-də qurutma və çəkmə
18. Həll olunmuş ok-
sigen : Winker üsulu - Spesifik elektrod üsulu
C. İSTƏNİLMƏYƏNLƏR
19. Nitrat : Absorbsiyon spektrometr - Spesifik elektrod üsulu
20. Nitrit : Absorbsiyon spektrometr
21. Amonium
22. Keldahl Protein
(NO2 və NO3 cinsin-
dən N xaric : Titrimetrik (Keldal), yaxud da absorbsiyon spektral fotometr ilə oksidləşdirmə
23. (KMnO4) Oksidləş-
dirmə : Orta asitdə 10 dəq. müddətində KMnO4 ilə qaynatmaq (Kolorometrik üsul)
24. Ümumi Üzvi Kar-
bon (ÜÜC) : -
25. Hidrogen sulfid : Absorbsiyon spektrometr
26. Koliformda ekstrak-
siya edilə bilən maddə-
lər : pH temperaturda ayrılmış koliformdan istifadə edərək maye/maye ekstraksiyası ilə artığın ölçülməsi
27. Həll olunmuş, yaxud
da Emulsiya halda Hidrokar-
bonlar (neft efiri ilə
ekstraksiya edildikdən
sonra) : İnfraqırmızı absorbsiyon spektrometr
28. Fenollar : Absorbsiyon spektrometr, paranitroanil üsulu və 4-amino antiprin üsulu
29. Bor turşusu : Absorbsiyon spektrometr, atom absorbsiyon spektrometr
30. Səthi aktiv maddələr
(Metilen ilə reaksiyaya
girən) : Absorbsiyon spektrometr, atom absorbsiyon spektrometr
31. 51-ci nömrəli göstəri-
cilərə daxil olmadığı digər
üzvi xlor birləşmələr : Uyğun reaktivlər və ayırma əməliyyatından sonra qaz və maye xromotoqrafı
32. Dəmir : Absorbsiyon spektrometr, atom absorbsiyon spektrometr
33. Manqan : Absorbsiyon spektrometr, atom absorbsiyon spektrometr
34. Mis : Absorbsiyon spektrometr, atom absorbsiyon spektrometr
35. Sink : Absorbsiyon spektrometr, atom absorbsiyon spektrometr
36. Fosfor : Absorbsiyon spektrometr
37. Flor : Absorbsiyon spektrometr, atom absorbsiyon spektrometr
38. Qatışıq maddələr : U 0-45-də membran, yaxud da mərkəzdən qaçma filtrasiya üsulu ilə (minimum 15 dəqiqə müddətində 2800 lə 3200 gr. arasında orta akselerasiya ilə) 1050C-də qurudulur (saflaşdırılır) və çəkilir.
39. Qalan xlorin : Titrimetr - absorbsiyon spektrometr
40. Barium : Atom absorbsiyon spektrometr
41. Gümüş : Atom absorbsiyon spektrometr
D. TOKSİKİ MADDƏLƏR
42. Arsen : Absorbsiyon spektrometr, atom absorbsiyon spektrometr
43. Kadmium : Atom absorbsiyon spektrometr
44. Siyanur : Absorbsiyon spektrometr, atom absorbsiyon spektrometr
45. Xrom : Absorbsiyon spektrometr, atom absorbsiyon spektrometr
46. Civə : Atom absorbsiyon spektrometr
47. Nikel : Atom absorbsiyon spektrometr
48. Qurğuşun : Atom absorbsiyon spektrometr
49. Antimuan : Absorbsiyon spektrometr
50. Selenium : Atom absorbsiyon spektrometr
51. Pestisidlər ilə əlaqədar
məhsullar : 31-ci maddədə qeyd olunan üsul
52. Polisilik aromatik hid-
rokarbonatlar : Reaksiyadan sonra hekzan-qaz fazalı xromatoqrafdan istifadə edərək, yaxud da ultraviolet işıq içərisində nazik təbəqə xromatoqrafından sonra ölçülməsi - Eyni konsentrasiyanın dibi standart maddədən ibarət məhlula görə qarışdırılaraq ölçülməsi.
E. MİKROBİOLOJİ GÖSTƏRİCİLƏR
53. Ümumi koliform : Müxtəlif balonlar içərisindəki fermentasiya. Uyğun şəraitdə müsbət kolbaların alt təbəqələrinin ayrılması. Ən çox ehtimal olunan rəqəmə görə sayılması (EMS), yaxud da Tergidol laktas agar, endo agar, 0-4 % Teepolbroth kimi uyğun bir şəraitdə membran filtrasiyasının və məhlulun alt məhlullara ayırması və şübhəli koloniyaların müəyyənləşdirilməsi. Ümumi koliformlar üçün bakteriyaların inkubasiya temperaturu:
54. Fekal koliform : Müxtəlif kolbalar içərisindəki fermentasiya. Uyğun şəraitdə müsbət balonların alt təbəqələrinin ayrılması, ən çox ehtimal olunan rəqəmə görə sayılması (EMS), yaxud da Tergidol laktas agar, endo agar, 0-4 % Teepolbroth kimi uyğun bir şəraitdə membran filtrasiyasının və məhlulun alt məhlullara ayırması və şübhəli koloniyaların müəyyənləşdirilməsi. Ümumi koliformlar üçün bakteriyaların inkubasiya temperaturu:
55. Fekal Streptococcus : Natrium asid üsulu (Litsky). Ən çox ehtimal olunan rəqəmə görə sayılması (EMS). Əlverişli şəraitdə membran filtrasiyasından sonra əkmə.
56. Sulfid Reduksiyaedici Clos-
tridia : Nümunəni 800C-də qızdırdıqdan sonra aşağıdakıları həyata keçirməklə sporların sayılması:
- qara halo koloniyalar sayılaraq tərkibində qlükoza, sulfid və dəmir olan məhlula sporların əkilməsi
- agarla çevrilmiş, tərkibində qlükoza, sulfid və dəmir olan qidalı mühitə membran filtrasiyasının edilməsi, tərsinə çevrilmiş filtrenin götürülməsi, qara koloniyaların sayılması
- müxtəlif səviyyələrə malik kolbalara paylanılması, turnusol tətbiq edilmiş süd məhlulu içərsində qara koloniyaların alt qidalı mühitlərə ayrılması, ən çox ehtimal olunan rəqəmə görə sayılması (EMS).
57. İçmə və istifadə suyu : Yetişdirici aqar içərsinə yerləşdirilərək aşılanması.












